حجاب؛ دارای ضمانت اجرای قانونی و کیفری

زهرا بهرام‌نژاد در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ حجاب در نظام قانونی کشور صرفاً یک موضوع فرهنگی نیست، بلکه در مواردی برای آن ضمانت اجرای قانونی و کیفری پیش‌بینی شده است و مهم‌ترین مستند در این زمینه، تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی است.

وی افزود: صرفاً رفتاری قابل مجازات است که قانونگذار آن را به‌ صراحت جرم‌انگاری کرده باشد و بنابراین نمی‌توان بی‌حجابی، بدحجابی و برهنگی را از نظر حقوق کیفری یک عنوان واحد تلقی کرد یا برای همه آن‌ها مجازات مشخصی در نظر گرفت.

این وکیل پایه یک دادگستری ادامه داد: در خصوص بی‌حجابی، مهم‌ترین مقرره فعلی تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی است که برای ظاهر شدن زن بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ضمانت اجرای کیفری پیش‌بینی کرده است، اما در مورد برهنگی، بسته به نوع رفتار و شرایط وقوع آن، ممکن است عناوین کیفری دیگری نیز مطرح شود.

تفکیک عناوین کیفری بی‌حجابی و برهنگی

بهرام‌نژاد تصریح کرد: تشخیص عنوان مجرمانه و مجازات باید بر اساس رفتار مشخص فرد و ماده قانونی قابل اعمال صورت بگیرد و نمی‌توان بدون توجه به شرایط هر رفتار، حکم واحدی برای همه موارد صادر کرد.

وی با اشاره به وجود ضمانت اجراهای فرهنگی در کنار ضمانت اجراهای کیفری، خاطرنشان کرد: قوانین و مقررات فرهنگی نیز بر ترویج عفاف و حجاب و نقش دستگاه‌های مختلف در این زمینه تأکید دارند.

این وکیل پایه یک دادگستری افزود: در سال‌های اخیر نیز مقررات جامع‌تری در حوزه عفاف و حجاب مورد توجه قانون‌گذار قرار گرفته که علاوه بر ضمانت اجرا، برای دستگاه‌های فرهنگی و اجرایی نیز تکالیفی در نظر گرفته است، البته در هر مورد باید میان مقررات لازم‌الاجرا و مقرراتی که هنوز در مرحله قانونگذاری قرار دارند، تفکیک قائل شد.

ضمانت اجرا در کنار ریشه‌های فرهنگی اجتماعی

بهرام‌نژاد با بیان اینکه تصویب قانون عفاف و حجاب به‌خودی‌خود نمی‌تواند تضمین‌کننده کاهش بی‌حجابی یا جلوگیری از رواج بی‌بندوباری در جامعه باشد، گفت: قانون زمانی می‌تواند در این زمینه مؤثر واقع شود که قانون با جامعه همگام شود و در کنار ضمانت اجراهای قانونی، به ریشه‌های فرهنگی و اجتماعی موضوع نیز توجه شود.

وی عنوان کرد: وجود ضمانت اجرا می‌تواند نقش بازدارنده داشته باشد و تا حدودی به ایجاد نظم عمومی کمک کند، اما اگر رویکرد قانون صرفاً کیفری و مبتنی بر مجازات باشد، ممکن است تنها نظم ظاهری ایجاد کند و لزوماً به تغییر نگرش و ایجاد فرهنگ پایدار منجر نشود.

ابزارهای فرهنگی در کنار ضمانت‌های قانونی

این کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی خاطرنشان کرد: در کنار ابزارهای بازدارنده باید از ابزارهای تبیینی، آموزشی و ایجاد انگیزه‌های اجتماعی نیز استفاده شود و خانواده، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی هر کدام می‌توانند در این زمینه نقش مؤثری داشته باشند.

بهرام‌نژاد در پایان تأکید کرد: اجرای قانون باید روشن، عادلانه و متناسب باشد و از برخوردهای سلیقه‌ای پرهیز شود تا در کنار ضمانت اجراهای قانونی، زمینه برای اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی سیاست‌های مرتبط با عفاف و حجاب نیز فراهم شود.‌

حجاب سنگر خانواده در برابر آسیب‌های اجتماعی

حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی حسینی‌مجد در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به جایگاه حجاب و عفاف در آموزه‌های دینی، آن را از مهم‌ترین عوامل حفظ بنیان خانواده و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانست و اظهار داشت: حجاب از حدود الهی است که رعایت آن می‌تواند به استحکام خانواده‌ها و کاهش زمینه‌های آسیب‌های اجتماعی کمک کند.

وی با اشاره به آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب، افزود: در آیه ۳۱ سوره نور بر کنترل نگاه، حفظ عفت و آشکار نکردن زینت تأکید شده است و در آیه ۵۳ سوره احزاب نیز به‌صراحت از واژه «حجاب» استفاده شده که نشان‌دهنده جایگاه این موضوع در آموزه‌های اسلامی است.

امام جمعه موقت کنگاور تصریح کرد: حجاب یکی از معروف‌های مهم برای زنان است و خداوند برای آن حدود و چارچوب‌هایی تعیین کرده است که باید مورد توجه قرار گیرد؛ بر اساس روند نزول احکام نیز از سال پنجم بعثت، موضوع حجاب و پوشش به‌عنوان یک وظیفه دینی مورد تأکید بیشتری قرار گرفت؛ البته این به معنای نبودن حجاب پیش از آن نیست، بلکه نشان‌دهنده افزایش تأکید وحی بر این مسئله است.

حدود شرعی حجاب و مسئولیت عمومی جامعه

حسینی‌مجد با بیان اینکه رعایت حجاب تنها به زنان اختصاص ندارد، عنوان کرد: مردان نیز باید رفتار و نگاه خود را کنترل کنند و از حدودی که خداوند برای روابط اجتماعی تعیین کرده است، عبور نکنند؛ بنابراین عفاف و رعایت حدود شرعی، مسئولیتی عمومی است و نباید آن را صرفاً متوجه زنان دانست.

وی با اشاره به روایات مربوط به پوشش و عفاف ادامه داد: در آموزه‌های دینی بر حفظ شأن و جایگاه انسان و پرهیز از رفتاری که موجب جلب توجه نامناسب دیگران شود، تأکید شده است و در برخی روایات نیز نسبت به پیامدهای حضور زنان با وضعیت نامناسب پوشش در اجتماع هشدار داده شده است.

امام جمعه موقت کنگاور، حجاب و عفاف را عاملی برای تقویت بنیان خانواده دانست و گفت: خانواده‌هایی که نسبت به ارزش‌های دینی و حجاب پایبندی بیشتری دارند، از بسیاری از آسیب‌ها و خطرات اجتماعی مصون‌تر هستند، در مقابل بی‌توجهی به این ارزش‌ها می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های مختلف برای خانواده باشد.

حسینی‌مجد تصریح کرد: حجاب باعث استحکام بنیان خانواده‌ها می‌شود و بی‌حجابی می‌تواند زمینه فروپاشی و تزلزل در خانواده‌ها را فراهم کند؛ بنابراین توجه به این موضوع فقط یک مسئله فردی نیست و با سلامت و امنیت خانواده و جامعه ارتباط دارد.

جنگ فرهنگی علیه خانواده و هویت ایرانی

وی با اشاره به نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی به نگرش جامعه نسبت به حجاب بیان کرد: امروز رسانه‌های غربی و جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند خانواده‌های ایرانی را نسبت به مسئله حجاب و عفاف بی‌تفاوت کنند و از طریق تغییر نگرش‌ها، بنیان‌های فرهنگی جامعه را تحت تأثیر قرار دهند.

امام جمعه موقت کنگاور افزود: دشمن در عرصه‌های مختلف نظامی، سیاسی، اعتقادی و اقتصادی با شکست مواجه شده و اکنون یکی از عرصه‌های مهم تقابل را خانواده و به‌ویژه زنان قرار داده است؛ چراکه زن نقش محوری در شکل‌گیری و تربیت خانواده دارد و تغییر نگرش او می‌تواند بر نسل آینده نیز اثرگذار باشد.

حسینی‌مجد با اشاره به برخی اظهارات منتسب به «روپرت مرداک» درباره هدف قرار دادن مادران ایرانی، گفت: این نگاه نشان می‌دهد که دشمن تلاش دارد از مسیر تضعیف جایگاه زن و خانواده، ارزش‌های جامعه ایرانی را تحت تأثیر قرار دهد و خانواده‌ها باید نسبت به این برنامه‌ها هوشیار باشند.

وی با تأکید بر ضرورت هوشیاری خانواده‌ها در برابر جریان‌های فرهنگی، بیان کرد: جریان صهیونیسم و استکبار جهانی برای خانواده ایرانی برنامه‌هایی دارد و خانواده‌ها باید با حفظ هوشیاری و با تکیه بر آموزه‌های اهل‌بیت(ع)، اجازه ندهند هویت دینی و فرهنگی آن‌ها تضعیف شود.

پیشینه تاریخی پوشش در فرهنگ ایرانی

امام جمعه موقت کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیشینه پوشش در ایران پیش از اسلام، اذعان کرد: حجاب و پوشش در میان زنان ایرانی در دوره‌های مختلف تاریخی، از جمله دوره ماد، هخامنشی و اشکانی نیز جایگاه ویژه‌ای داشته است و موضوع پوشش را نمی‌توان صرفاً پدیده‌ای متعلق به دوران پس از اسلام دانست.

حسینی‌مجد با بیان اینکه حجاب در فرهنگ ایرانی نیز سابقه داشته است، گفت: چادر در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته و از این منظر می‌توان آن را بخشی از سابقه فرهنگی و هویتی جامعه ایران دانست.

وی خاطرنشان کرد: جریان‌های فرهنگی مخالف تلاش می‌کنند هویت خانواده ایرانی و جایگاه زن را تهی کنند و فرهنگ برهنگی را به‌عنوان نمادی از فرهنگ غربی ترویج دهند، اما خانواده‌های متعهد ایرانی با شناخت این جریان‌ها باید از ارزش‌های دینی، فرهنگی و هویتی خود صیانت کنند.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ موضوع عفاف و حجاب در جامعه ما به‌عنوان یک اصل فرهنگی و دینی اهمیت ویژه‌ای دارد این مسئله نه تنها به حفظ هویت اسلامی و فرهنگی افراد کمک می‌کند، بلکه به تقویت ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی نیز می‌انجامد. 

با توجه به تأثیرات مثبت حجاب بر سلامت روانی و اجتماعی زنان، لازم است که آموزش‌های لازم در این زمینه به‌طور مستمر ارائه شود و جامعه به سمت درک و پذیرش این ارزش‌ها حرکت کند.

گزارش به قلم زینب رشتیانی؛ فعال رسانه

انتهای خبر/