تغییر اقلیم چالش تازه باغ‌های گردوی پاوه

فیروز حسین‌نژاد در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ تغییرات آب‌وهوایی، افزایش گرما و شرجی را از مهم‌ترین چالش‌های باغ‌های منطقه دانست و اظهار داشت: آب‌ و هوای مناطق کوهستانی پاوه نسبت به گذشته تغییر کرده و این مسئله روی درختان و محصولات باغی تأثیر منفی گذاشته است.

وی با اشاره به وضعیت امسال باغ‌های گردو، گفت: امسال مغز گردو کیفیت خوبی داشت و آبیاری به‌موقع و خنک‌تر بودن هوا نسبت به سال گذشته در این زمینه مؤثر بود، اما سال گذشته گرما و کم‌آبی باعث شد حدود ۹۰ درصد مغز گردو کیفیت مناسبی نداشته باشد.

این باغدار پاوه‌ای درباره تأمین آب باغ‌ها نیز بیان کرد: امسال مشکل خاصی در تأمین آب نداشتیم؛ در دوریسان با همکاری مردم، کانال‌های انتقال آب باغ‌ها به‌صورت بتنی احداث شده و هدررفت آب تقریباً به‌طور کامل از بین رفته است؛ امسال نیز بهد‌لیل کافی بودن آب، صاحبان باغ‌ها بدون نیاز به میراب، آبیاری را به‌صورت نوبتی مدیریت کردند.

حسین‌نژاد مهمترین مشکلات اقتصادی باغداران را کاهش قدرت خرید، نبود زیرساخت فرآوری و بسته‌بندی و فاصله قیمت باغ تا بازار عنوان کرد و گفت: در منطقه کارگاه مجهزی برای فرآوری و بسته‌بندی گردو وجود ندارد و محصول بیشتر به‌صورت خام و نشکسته فروخته می‌شود و در برخی موارد نیز مغز گردو برای فروش به شهرهای دیگر منتقل می‌شود.

وی افزود: برداشت امسال حدود ۱۵ تا ۲۰ روز دیرتر از سال گذشته آغاز شده و هنوز قیمت نهایی مشخص نشده است، اما تجربه سال گذشته نشان داد واسطه‌ها سهم بیشتری از سود می‌برند؛ سال گذشته مغز گردو در منطقه کیلویی ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان خریداری می‌شد، در حالی که در بازار قیمت هر یک کیلوگرم به حدود ۲ میلیون تومان می‌رسید.

مشکلات نهاده‌ای باغداران و باغ‌های سنتی پاوه

این باغدار پاوه‌ای حمایت از باغداران در تأمین نهاده‌ها را از مطالبات خود دانست و گفت: بسیاری از باغداران برای کود هزینه‌های سنگینی پرداخت می‌کنند؛ برای نمونه، یکی از بستگانم برای حدود ۲۵ اصله درخت، نزدیک به ۳۴ میلیون تومان هزینه کود برآورد کرده بود؛ حمایت جهاد کشاورزی در این زمینه می‌تواند برای باغداران دلگرم‌کننده باشد.

حسین‌نژاد ادامه داد: شخصاً برای گردو، توت، انجیر، خرمالو و بیشتر محصولات باغ از کود و سم استفاده نمی‌کنم، اما چند سال است سهمیه کود یا حمایت خاصی دریافت نکرده‌ام؛ در مجموع، یک هکتار باغ دارم که انواع درختان در آن وجود دارد و بیشتر باغ‌های منطقه نیز به شکل سنتی و قدیمی ایجاد شده‌اند و کشت یکپارچه یک محصول در آن‌ها کمتر دیده می‌شود.

بیمه کارگران برداشت دغدغه باغداران گردو

وی یکی از مشکلات مهم زمان برداشت گردو را نبود سازکار مناسب برای بیمه افرادی دانست که برای تکاندن و جمع‌آوری محصول از درخت بالا می‌روند و گفت: این افراد با خطر سقوط مواجه هستند و اگر حادثه‌ای رخ دهد، باغدار ممکن است با مسئولیت و هزینه سنگینی روبه‌رو شود؛ به همین دلیل، در همین منطقه تعدادی از درختان قدیمی به‌دلیل مشکل بیمه این نیروها قطع شده‌اند.

این باغدار پاوه‌ای افزود: برخی افرادی که برای برداشت گردو کار می‌کنند، خودشان می‌گویند نیازی به بیمه ندارند، اما در صورت وقوع حادثه، این مسئله می‌تواند برای باغدار مشکل‌ساز شود؛ لازم است برای بیمه این افراد راهکار مشخصی در نظر گرفته شود تا هم امنیت نیروی کار تأمین شود و هم باغداران به‌دلیل این نگرانی مجبور به قطع درختان قدیمی نشوند.

۲ هزار هکتار باغ گردو در طرح بزرگ قصرشیرین

سعید کریمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: در قالب طرح ۴ هزار هکتاری شرکت ماهان در منطقه گندمبان قصرشیرین، در بدترین شرایط پیش‌بینی‌شده دست‌کم ۲ هزار هکتار به کشت گردوی پکان اختصاص می‌یابد که می‌تواند سطح باغات گردوی استان را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

وی با اشاره به جایگاه هفتم کرمانشاه در تولید گردوی کشور، افزود: اورامانات و دالاهو از جمله مناطقی هستند که ظرفیت بالایی برای توسعه کشت گردو دارند، اما این محصول برخلاف محصولات زراعی، بازدهی کوتاه‌مدت ندارد و رسیدن درخت به مرحله باردهی چند سال زمان می‌برد؛ بنابراین توسعه این بخش نیازمند نگاه بلندمدت و دانش تخصصی باغداری است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه بیان کرد: مجموع سطح باغات گردوی استان بیش از ۴ هزار هکتار است که حدود ۳ هزار هکتار آن بارور بوده و بخش باقی‌مانده نیز مربوط به باغات جدید و نهال‌هایی است که طی سال‌های آینده وارد مرحله ثمردهی می‌شوند.

کریمی درباره طرح بزرگ باغی شرکت ماهان در قصرشیرین، گفت: این طرح در مجموع حدود ۴ هزار هکتار وسعت دارد و در آن گردوی پکان و خرمای مجول کشت می‌شود؛ گردوی پکان قابلیت صادراتی دارد و در صورت اختصاص نیمی از سطح این طرح به کشت گردو، حدود ۲ هزار هکتار به باغات گردوی استان اضافه خواهد شد؛ اجرای این طرح علاوه بر توسعه باغات، می‌تواند یک نوار سبز و ایمنی در امتداد مرز ایجاد کند.

وی با اشاره به ضرورت اقتصادی بودن باغات، عنوان کرد: باغ‌های کوچک در سطح ۵۰۰ یا هزار مترمربع معمولاً توجیه تجاری کافی ندارند و در شرایط معمول، باغداری از سطح یک هکتار به بالا می‌تواند جنبه تجاری پیدا کند؛ هرچند در مناطقی مانند اورامانات که شرایط برای کشت محصولات زراعی محدودتر است، توسعه باغداری اهمیت بیشتری دارد.

صنایع تبدیلی محدود و ظرفیت‌های مغفول

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه درباره صنایع تبدیلی گردو در استان نیز گفت: در حال حاضر واحدهایی در زمینه پوست‌گیری، مغز کردن و بسته‌بندی گردو فعالیت دارند و مغز گردو در برخی واحدهای تولیدی و قنادی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کریمی ادامه داد: دو واحد با نام «میری» و یک واحد با نام «کریمی» به‌صورت کارگاهی در این حوزه فعالیت می‌کنند و یکی دو واحد بسته‌بندی عسل نیز مغز گردو را همراه با عسل به‌عنوان محصول صبحانه عرضه می‌کنند؛همچنین یک واحد در زمینه پودر کردن گردو برای استفاده در تولید کیک و کلوچه فعالیت دارد، اما در مجموع صنایع تبدیلی گسترده‌ای برای گردو در استان وجود ندارد.

وی مهم‌ترین مشکل باغداران گردو را نوسانات اقلیمی و منابع آبی عنوان کرد و گفت: خشکسالی، کاهش منابع آبی و پائین رفتن سطح آب رودخانه‌ها از مهم‌ترین چالش‌هایی است که باغداران گردو با آن مواجه هستند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به بازدهی بلندمدت باغداری، توسعه این بخش نیازمند ورود افراد متخصص، رعایت اصول باغداری و توجه همزمان به ظرفیت منابع آبی و شرایط اقلیمی مناطق مختلف استان است.

انتخاب رقم مناسب؛ ضرورت افزایش عملکرد باغات گردو

اسکندر فتاحی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: انتخاب رقم مناسب در باغات گردو نقش مهمی در افزایش عملکرد و بهره‌وری اقتصادی دارد و باغداران باید از ارقام شناخته‌شده و دارای عملکرد مشخص استفاده کنند، چراکه انتخاب نادرست می‌تواند سرمایه‌گذاری و زحمات ۱۰ تا ۱۵ ساله باغدار را از بین ببرد.

وی افزود: شهرستان هرسین سطح قابل توجهی از باغات گردو را در اختیار دارد و بخش عمده این باغات به ارقام محلی اختصاص دارد که برخی از آن‌ها دارای مغز کاغذی هستند و محصول گردوی شهرستان نیز سهم قابل توجهی از بازار استان کرمانشاه دارد.

چالش‌های اصلی باغداران گردوی هرسین

مدیر زراعت جهاد کشاورزی شهرستان هرسین، آفت کرم خراط، کم‌آبی و ساختار سنتی و قدیمی باغ‌ها را از مهم‌ترین چالش‌های تولید گردو عنوان کرد و گفت: این عوامل موجب کاهش راندمان تولید، برداشت و بهره‌وری اقتصادی باغات شده‌اند.

فتاحی با اشاره به کم‌آبی به‌عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی باغداران اظهار داشت: در مناطقی که دسترسی به چشمه و قنات محدود است، درختان تازه‌کاشت به دلیل ریشه‌های سطحی آسیب‌پذیری بیشتری در برابر خشکی دارند، در حالی که درختان قدیمی به دلیل ریشه‌های عمیق مقاومت بیشتری در برابر کم‌آبی دارند.

وی افزود: ارتفاع زیاد درختان قدیمی و سایه‌اندازی گسترده نیز موجب کاهش راندمان محصول‌برداری شده است و اصلاح ساختار باغ‌ها و حرکت به سمت شیوه‌های علمی‌تر می‌تواند در افزایش بهره‌وری مؤثر باشد.

راهکارهای افزایش عملکرد باغات گردو

مدیر زراعت جهاد کشاورزی شهرستان هرسین، انتخاب رقم مناسب، پیوند اصلاحی، استفاده از سرشاخه‌های مقاوم و مدیریت صحیح آبیاری را از راهکارهای مهم افزایش عملکرد باغات دانست و گفت: پیوند اصلاحی می‌تواند مقاومت درختان را در برابر خشکی و برخی بیماری‌ها افزایش دهد و عملکرد اقتصادی باغ را بهبود بخشد.

فتاحی همچنین استفاده از کودهای آلی و معدنی متناسب با نیاز خاک و مرحله رشد درخت را مورد توجه قرار داد و افزود: تغذیه مناسب می‌تواند به بهبود کیفیت و اندازه مغز گردو و کاهش ریزش زودرس میوه کمک کند.

فرآوری گردو و افزایش ارزش‌افزوده محصول

وی با اشاره به محدود بودن حمایت‌ها در حوزه فرآوری و بسته‌بندی گردو اظهار داشت: توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری محصولاتی مانند روغن و فرآورده‌های شیرینی می‌تواند ارزش‌افزوده گردو را افزایش داده و زمینه ایجاد اشتغال در شهرستان را فراهم کند.

فتاحی در پایان بر ضرورت انتخاب ارقام شناخته‌شده و دارای عملکرد مشخص تأکید کرد و گفت: توجه به رقم مناسب در کنار اصلاح ساختار باغ، مدیریت آبیاری، پیوند اصلاحی و تغذیه اصولی می‌تواند مسیر افزایش بهره‌وری و عملکرد باغات گردوی هرسین را هموار کند.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ آینده باغ‌های گردوی کرمانشاه بیش از آنکه به افزایش سطح زیرکشت وابسته باشد، به ارتقای بهره‌وری و سازگاری تولید با شرایط جدید گره خورده است؛ انتخاب ارقام مناسب، اصلاح باغ‌های سنتی، مدیریت منابع آب و استفاده از روش‌های علمی می‌تواند بخشی از چالش‌های تولید را کاهش دهد.

در کنار این مسائل، تکمیل زنجیره ارزش گردو از فرآوری و بسته‌بندی تا عرضه مستقیم، ضرورتی اقتصادی برای افزایش سهم باغدار از ارزش نهایی محصول است؛ توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد بازار منسجم‌تر می‌تواند ضمن کاهش نقش واسطه‌ها، زمینه اشتغال و درآمد پایدارتر را فراهم کند.

در نهایت، حفظ جایگاه گردو در باغداری استان نیازمند برنامه‌ای هماهنگ میان تولید، منابع طبیعی، دانش فنی و بازار است؛ مسیری که در صورت توجه همزمان به ظرفیت‌های منطقه‌ای و محدودیت‌های اقلیمی، می‌تواند این محصول را از یک تولید سنتی به ظرفیتی پایدارتر و اقتصادی‌تر تبدیل کند.

انتهای خبر/