به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ آیت‌الله علیرضا اعرافی در آئین آغاز سال تحصیلی جدید مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، با تأکید بر ضرورت پاسخگویی حوزه‌های علمیه به نیازهای واقعی جامعه، تولید و تبیین نظامات اجتماعی را یکی از مهم‌ترین رسالت‌های حوزه در افق‌های پیش‌ رو دانست.

وی با اشاره به نیاز جوامع به نظامات مشخص در حوزه‌هایی همچون حکمرانی، ساختار قضائی، اقتصاد، خانواده و کسب‌وکارهای نو، افزود: این نظامات باید بر پایه مبانی فکری و نرم‌افزاری و متناسب با سنت‌های بومی و اندیشه‌های معتبر شکل بگیرند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با تبیین ضرورت استخراج نظام اداره جامعه از متون معتبر دینی، تصریح کرد: در حکومت اسلامی، قواعد اداره جامعه باید برگرفته از اسلام باشد و فقه شیعه با تکیه بر قواعد گسترده فقهی، کتاب و سنت و عناوین ثانویه، ظرفیت طراحی نظام‌های مختلف اجتماعی را داراست.

اعرافی ادامه داد: هرچند فقه شیعه در برخی عرصه‌ها مانند قضا ورود کافی داشته است، اما حوزه‌های علمیه باید خلأهای موجود را برطرف کنند و با ارائه پاسخ‌های فقهی، وظیفه سنگین خود را در قبال نظام اسلامی و نیازهای متنوع جامعه به انجام برسانند.

فقاهت نباید در مرز احکام فردی و عبادی متوقف بماند

وی با یادآوری حرکت امام راحل در تبیین ولایت‌فقیه در دوران تبعید در نجف اشرف، گفت: اقدام بزرگ امام خمینی (ره) مسیر تحقیق و پژوهش را برای فضلا گشود و این حرکت پس از پیروزی انقلاب اسلامی در عرصه نظر و عمل توسعه یافت.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور افزود: با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته، هنوز در بسیاری از نظامات اجتماعی با نابسامانی مواجه هستیم و نباید فقاهت را تنها به احکام فردی و عبادی محدود کرد؛ چراکه هویت حوزه در قلمرو علوم انسانی و نظامات اجتماعی نیز تعریف می‌شود.

اعرافی علوم انسانی غربی را نرم‌افزار مدیریت جهان و تمدن نوین غرب دانست و گفت: غرب پس از رنسانس، با تکیه بر مبانی فلسفی، زنجیره‌ای از علوم پایه تا کاربردی را شکل داد که بخش‌های مختلف زندگی بشر را مدیریت می‌کند و آثار و دستاوردهایی نیز به همراه داشته است.

وی با اشاره به اشکالات بنیادی موجود در شالوده علوم انسانی غربی، عنوان کرد: رگه‌های ناصواب این منظومه باید بازشناسی و اصلاح شود و این مأموریت سنگین بر عهده نخبگان حوزه است تا نرم‌افزار حاکم بر مدیریت جهان را مورد بازنگری قرار دهند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور  با اشاره به کارنامه چهار دهه اخیر در حوزه تحول علوم انسانی، بیان کرد: با تأسی از اندیشه‌های علامه طباطبایی، امام راحل و شخصیت‌هایی مانند شهید صدر، گام‌های امیدبخشی برداشته شده است، اما این مسیر همچنان با دشواری‌های فراوان روبه‌روست و نیازمند استمرار حرکت علمی است.

اعرافی افزود: در مسیر تحول علوم انسانی، حتی در برخی رده‌های مسئولیتی با مخالفت‌ها و دشواری‌هایی مواجه بوده‌ایم و با وجود دستاوردهای مهم، هنوز در میانه راه قرار داریم؛ بنابراین باید با روحیه جهادی، این مسیر را تا رسیدن به کمال ادامه دهیم.

وی با تحلیل حوادث اخیر منطقه و زنجیره دفاع مقدس در برابر جبهه استکبار، گفت: در سال‌های اخیر و جریان نبردهای مقاومت، از جمله جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان، مشابهت‌های فراوانی مشاهده شده و یکی از مهم‌ترین تحولات این دوره، کاهش ترس از رویارویی مستقیم با آمریکا بوده است.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور اذعان کرد: امروز پرده‌ها کنار رفته و انقلاب اسلامی مستقیماً با کانون فساد روبه‌رو شده است؛ مسئله‌ای که به اعتقاد وی، پدیده‌ای مبارک و افتخاری بزرگ برای ملت ایران و بزرگان کشور محسوب می‌شود و نشان‌دهنده تغییر در معادلات تقابل با قدرت‌های غربی است.

اعرافی فقدان شخصیت‌های عظیم جبهه مقاومت را خسارتی بزرگ دانست و گفت: با وجود این ضایعات، روح حاکم بر این مجاهدت‌ها نشان‌دهنده کارزاری بنیادی با کانون محوری غرب است؛ کانونی که ذخایر علمی، نظامی و فرهنگی خود را برای اداره عالم به کار گرفته است.

تغییر زیرساخت‌های فکری؛ پیش‌نیاز تحول معادلات جهانی

وی تصریح کرد: امروز این اقتدار با چالش جدی مواجه شده و این تحولات نشان می‌دهد باید معادلات معرفتی را در سطح جهانی تغییر دهیم و در کنار تحولات نظامی و سیاسی، به تغییر زیرساخت‌های فکری و معرفتی نیز توجه کنیم.

عضو فقهای شورای نگهبان، تغییر زیرساخت‌های فکری را پیش‌نیاز تغییر معادلات نظامی و سیاسی دانست و افزود: پایه اصلی این تحول، تغییر معادلات معرفتی برآمده از فلسفه و فقه اصیل است که باید از دل کتاب و سنت استخراج شود و ابعاد مختلف زندگی بشر را تحت تأثیر قرار دهد.

اعرافی ادامه داد: پیش از انقلاب اسلامی، به‌دلیل نبود عرصه عمل، بسیاری از مباحث در حد انتزاعیات باقی می‌ماند، اما امروز به برکت نظام اسلامی میدان آزمایش فراهم شده است و باید از این ظرفیت برای تبدیل مباحث نظری و معرفتی به نظامات کاربردی و مؤثر در جامعه استفاده کرد.

وی با آرزوی توفیق برای طلاب و اساتید در سال تحصیلی جدید، خاطرنشان کرد: باید با ساماندهی نظریه‌سازی‌های بنیادین، پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه باشیم و اجازه ندهیم مبانی معرفتی بیگانه برای شئون مختلف زندگی مسلمانان تصمیم‌گیری کنند.

عضو مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد: تحقق این هدف جز با تمرکز علمی و جهاد تبیین میسر نخواهد شد و حوزه‌های علمیه باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و فکری خود، در مسیر تولید نظریه و پاسخگویی به نیازهای جامعه اسلامی گام بردارند.

منبع: تسنیم

انتهای خبر/