حالت تاریک
چهارشنبه, 15 مهر 1405
آیا مایل به نصب وب اپلیکیشن پایگاه اطلاع رسانی مرصاد هستید؟
خلبانی که در دفاع از پاوه آسمانی شد
از آموزش جت‌های شکاری تا نبرد با ضدانقلاب؛

خلبانی که در دفاع از پاوه آسمانی شد

سرگرد خلبان محمد نوژه پس از سال‌ها خدمت در نیروی هوایی و گذراندن دوره‌های تخصصی خلبانی در ایران و آمریکا، ۲۵ مرداد ۱۳۵۸ در مأموریت پشتیبانی از نیروهای خودی در پاوه، هدف آتش ضدانقلاب قرار گرفت و به شهادت رسید.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ محمد نوژه پس از پایان تحصیلات و دریافت دیپلم ریاضی، ۱۳ مهر ۱۳۴۲ به استخدام نیروی زمینی ارتش درآمد. او پس از گذراندن دوره‌های آموزش نظامی و دریافت درجه ستوان دومی، به دلیل علاقه فراوان به خلبانی، به نیروی هوایی ارتش منتقل شد و آموزش‌های تخصصی این حوزه را آغاز کرد.

نوژه پس از موفقیت در آزمون زبان انگلیسی و دوره‌های تخصصی، آموزش‌های آکادمی پرواز و پرواز مقدماتی با هواپیماهای پاپ و اف-۳۳ را در دانشکده پرواز پشت سر گذاشت. او ۲۵ مرداد ۱۳۴۹ برای تکمیل آموزش خلبانی و پرواز با جت‌های شکاری به آمریکا اعزام شد.

وی در مدت ۵۵ هفته اقامت آموزشی در آمریکا، دوره‌های تکمیلی پرواز و سامانه کنترل اسلحه را گذراند و با هواپیماهای تی-۴۱، تی-۶، تی-۳۷ و تی-۳۸ پرواز کرد. نوژه پس از دریافت نشان خلبانی در ۲۰ مرداد ۱۳۵۱ به ایران بازگشت و فعالیت حرفه‌ای خود را ادامه داد.

نوژه ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ برای پرواز با هواپیمای اف-۴ فانتوم به پایگاه سوم شکاری منتقل شد و به جمع خلبانان این هواپیما پیوست. او در دوران خدمت، از کارکنان ممتاز پایگاه محسوب می‌شد و در ارزیابی‌های سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۸ به‌عنوان افسری پرتلاش و فعال معرفی شده بود.

بر اساس ارزیابی‌های خدمتی، نوژه روزانه بیش از ۱۲ ساعت به امور عملیاتی می‌پرداخت و به دلیل جدیت در انجام مأموریت‌ها، دو مورد تشویقی دریافت کرده بود. فرماندهی گردان یکم شکاری و گردان ۳۱، ریاست شعبه عملیات مشترک و معاونت عملیاتی پایگاه ششم شکاری از جمله مسئولیت‌های او بود.

نوژه همچنین به‌عنوان معاون دایره عملیات و افسر ستاد عملیاتی پایگاه سوم شکاری فعالیت کرد. تجربه عملیاتی و مسئولیت‌های متعدد او در سال‌های پیش از انقلاب، زمینه‌ای برای حضور مؤثر وی در مأموریت‌های حساس پس از پیروزی انقلاب اسلامی فراهم کرده بود و او در این دوره نیز در میدان خدمت باقی ماند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فعالیت گروهک‌های ضدانقلاب در نقاط مختلف کشور افزایش یافت و برخی جریان‌ها با حمایت خارجی، درصدد ایجاد ناامنی و آشوب و تجزیه کشور بودند. نوژه با توجه به شرایط موجود، دفاع از دستاوردهای انقلاب و مقابله با عناصر مسلح ضدانقلاب را در دستور کار خود قرار داد.

در ۲۳ مرداد ۱۳۵۸، مهاجمان مسلح وابسته به حزب دموکرات کردستان با استفاده از سلاح‌های سبک و سنگین و خمپاره‌انداز به شهر پاوه حمله کردند. نیروهای ژاندارمری، مردم و پاسداران انقلاب پس از یک روز مقاومت، ۲۴ مرداد با ارسال پیامی از شرایط بحرانی و احتمال سقوط شهر خبر دادند.

در این پیام، با توجه به شدت حملات و شرایط نیروهای مدافع، مدت مقاومت شهر بسیار کوتاه پیش‌بینی شده و از مسئولان خواسته شده بود نیروهای ارتش برای مقابله با مهاجمان مسلح و دفع تجاوز به منطقه اعزام شوند. این گزارش، ضرورت اقدام فوری برای نجات پاوه را نشان می‌داد.

مهاجمان مسلح پس از محاصره شهر و قطع مسیرهای ارتباطی و راه‌های زمینی، ۲۵ مرداد وارد پاوه شدند. آن‌ها با استقرار در ارتفاعات مشرف به شهر و تصرف نقاط حساس، کنترل بخش‌هایی از پاوه را در اختیار گرفتند؛ با این حال، نیروهای ژاندارمری، مردم و پاسداران به مقاومت ادامه دادند.

در پی گزارش وضعیت پاوه، هیأتی متشکل از دکتر مصطفی چمران، معاون نخست‌وزیر و وزیر دفاع وقت، سرتیپ ولی‌الله فلاحی، فرمانده نیروی زمینی ارتش و ابوشریف، معاون عملیاتی سپاه، با سه فروند بالگرد حامل مهمات و اقلام ضروری عازم پاوه شدند.

در جریان این مأموریت، بالگرد حامل دکتر چمران هدف تیراندازی مهاجمان قرار گرفت و در نتیجه، وی در محاصره نیروهای مسلح گرفتار شد. چمران در کنار نیروهای ژاندارمری و پاسداران به مقاومت ادامه داد و تلاش کرد شرایط نیروهای مدافع شهر را مدیریت کند.

پایگاه سوم شکاری که از تحرکات گروهک‌های مسلح در منطقه اطلاع داشت، پس از آگاهی از شرایط پاوه، دو فروند هواپیمای شکاری اف-۴ را بر فراز شهر به پرواز درآورد. شکستن دیوار صوتی توسط این جنگنده‌ها، مهاجمان را تحت فشار قرار داد و زمینه پشتیبانی هوایی نیروهای خودی را فراهم کرد.

سرگرد خلبان محمد نوژه نیز ۲۵ مرداد ۱۳۵۸ به همراه ستوان یکم خلبان بشیر موسوی، به‌عنوان کابین عقب، برای پشتیبانی از بالگردهای نیروی زمینی ارتش و ستون اعزامی کرمانشاه به پاوه اعزام شد و در جریان مأموریت، عملیات علیه عناصر ضدانقلاب را انجام داد.

نوژه پس از انجام عملیات و در جریان گشت هوایی، هدف آتشبار عناصر ضدانقلاب قرار گرفت. هواپیمای اف-۴ مورد اصابت قرار گرفت و هیچ‌یک از دو خلبان فرصت استفاده از صندلی‌پران را پیدا نکردند. هواپیما پس از اصابت به کوه، در منطقه قشلاق میان پاوه و روانسر سقوط کرد.

سرگرد خلبان محمد نوژه در این حادثه به شهادت رسید و نام او در تاریخ مقاومت نیروهای مسلح در برابر ضدانقلاب ماندگار شد. پس از شهادت وی، پایگاه سوم شکاری همدان به نام «پایگاه شهید نوژه» تغییر نام یافت؛ این پایگاه پیش از انقلاب با عنوان پایگاه شاهرخی شناخته می‌شد.

کودتای نافرجام «نقاب» نیز ۱۸ تیر ۱۳۵۹، حدود یک سال پس از شهادت محمد نوژه، طراحی و اجرا شد و به‌دلیل ارتباط محل اجرای عملیات با پایگاه هوایی همدان، در افکار عمومی به اشتباه «کودتای نوژه» نام گرفت. شهید نوژه در زمان وقوع این کودتا، یک سال پیش‌تر در مقابله با ضدانقلاب به شهادت رسیده بود.

منبع: ایسنا

انتهای خبر/

لینک کوتاه خبر

نظر / پاسخ از

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر می‌گذارید!