حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد نصرالله‌پور در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با بیان اینکه میل به پرستش در فطرت انسان قرار دارد، اظهار داشت: اگر این نیاز فطری در مسیر صحیح هدایت نشود، انسان ممکن است مال، مقام، شهوت و شهرت را جایگزین پرستش خداوند کند.

وی با تأکید بر اینکه انسان به‌صورت فطری به‌دنبال معبود است، افزود: انبیا برای ایجاد اصل پرستش در وجود انسان نیامدند؛ بلکه مأموریت آن‌ها هدایت این میل فطری در مسیر توحید و جلوگیری از انحراف انسان به سمت بت‌ها و معبودهای غیرالهی بود.

این کارشناس مسائل دینی تصریح کرد: انسان اگر خدا را نپرستد، ممکن است در عمل به پرستش دنیا، ثروت، قدرت، مقام، شهرت یا خواسته‌های نفسانی گرفتار شود؛ بنابراین مسئله اصلی، حذف میل به پرستش نیست، بلکه شناخت معبود حقیقی و قرار دادن این نیاز در مسیر صحیح است.

نصرالله‌پور با اشاره به اینکه انحراف از مسیر توحید می‌تواند انسان را تحت ولایت غیرخدا قرار دهد، عنوان کرد: کسی که زیر بار ولایت الهی نرود، در معرض قرار گرفتن زیر ولایت شیطان و جریان‌های انحرافی قرار می‌گیرد و سرمایه‌های مادی و معنوی خود را در مسیری غیر از مسیر خداوند هزینه می‌کند.

وی با بیان اینکه قرآن بیشتر بر توحید و شناخت خدای یگانه تأکید دارد، گفت: اصل عبادت در وجود انسان قرار داده شده است و پیامبران آمدند تا این میل را از مسیرهای انحرافی خارج کرده و به سمت خدای متعال هدایت کنند.

این کارشناس مسائل دینی ادامه داد: ماجرای گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل در دوران غیبت حضرت موسی (ع) نمونه‌ای از همین انحراف است؛ زمانی که مردم از معبود حقیقی فاصله گرفتند، این نیاز فطری را در مسیر نادرست قرار دادند.

نصرالله‌پور تأکید کرد: عبادت باید آگاهانه باشد و انسان بداند چه کسی را می‌پرستد، در برابر چه کسی ایستاده و چه می‌گوید. عبادتی که بدون معرفت و توجه انجام شود، با حقیقت بندگی فاصله دارد.

وی با اشاره به جایگاه نماز در مسیر بندگی، اذعان کرد: نماز یکی از مهم‌ترین جلوه‌های عبودیت است و زمانی می‌تواند انسان را به کمال برساند که با شناخت و توجه همراه باشد؛ به همین دلیل، پیش از پرداختن به جزئیات نماز باید مبانی اعتقادی مانند خداشناسی، نبوت، قرآن و امامت برای مخاطب روشن شود.

این کارشناس مسائل دینی افزود: اگر فردی خدا، پیامبر و قرآن را نپذیرفته باشد، بحث درباره جزئیات نماز نتیجه‌ای نخواهد داشت؛ اما هنگامی که این پیش‌نیازها پذیرفته شد، می‌توان درباره فلسفه نماز و چرایی وجوب آن سخن گفت.

نصرالله‌پور تصریح کرد: خداوند نیازی به نماز انسان ندارد و عبادت انسان سودی برای ذات الهی ایجاد نمی‌کند؛ این انسان است که از نماز و بندگی بهره می‌برد و در مسیر رشد و کمال قرار می‌گیرد.

درک عظمت خدا و حقیقت مقام بندگی

وی یکی از مهم‌ترین عوامل حضور قلب در نماز را درک عظمت خداوند دانست و گفت: وقتی انسان بفهمد در برابر خالق هستی ایستاده است، نوع رفتار و میزان توجه او در نماز تغییر می‌کند؛ همان‌گونه که انسان در برابر یک شخصیت مهم، با دقت و احترام سخن می‌گوید.

این فعال فرهنگی افزود: حضور قلب یعنی انسان هنگام نماز احساس کند مخاطب دارد و در حال سخن گفتن با خداوند است. اگر این باور در انسان شکل بگیرد، نماز را با دقت بیشتری می‌خواند و به الفاظ و معانی آن توجه می‌کند.

نصرالله‌پور احساس فقر و وابستگی به خداوند را از دیگر عوامل مؤثر در بندگی عنوان کرد و گفت: انسان باید بداند که در برابر خداوند نیازمند است و همین احساس نیاز، غرور و تکبر را در او می‌شکند.

وی با اشاره به فلسفه نماز در معارف اسلامی، عنوان کرد: نماز انسان را از تکبر دور می‌کند و او را در جایگاه عبد و بنده خداوند قرار می‌دهد؛ یکی از دلایلی که برخی افراد از نماز فاصله می‌گیرند نیز همین روحیه تکبر و نپذیرفتن جایگاه بندگی است.

این کارشناس مسائل فرهنگی افزود: انسان باید بداند هر اندازه در دنیا صاحب مقام، ثروت، دانش یا قدرت باشد، همچنان موجودی نیازمند است و داشته‌های مادی و جایگاه اجتماعی نمی‌تواند او را از وابستگی به خداوند بی‌نیاز کند.

وی با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) نیز با عنوان عبد خداوند به بالاترین جایگاه رسید، خاطرنشان کرد: عبودیت نه‌تنها موجب کوچک شدن انسان نمی‌شود، بلکه مسیر رسیدن به عزت حقیقی است و انسان با بندگی خداوند به جایگاه واقعی خود دست پیدا می‌کند.

نماز آگاهانه، عاشقانه و خالصانه در مسیر بندگی

نصرالله‌پور با تأکید بر ویژگی‌های عبادت مطلوب گفت: عبادت باید آگاهانه، عاشقانه و خالصانه باشد؛ انسان باید بداند چه می‌گوید و با چه کسی سخن می‌گوید، با شوق نماز بخواند و عبادت خود را برای جلب توجه دیگران انجام ندهد.

این کارشناس مسائل دینی تصریح کرد: نماز برای خودنمایی، شهرت یا دریافت تحسین دیگران، انسان را از حقیقت اخلاص دور می‌کند. عبادت باید برای خداوند باشد و ظاهر و باطن انسان در آن یکسان باشد.

نصرالله‌پور همچنین بر ضرورت رعایت اعتدال در عبادت تأکید کرد و گفت: اسلام دین اعتدال است و انسان باید میان عبادت، کار، استراحت، خانواده و تفریحات حلال تعادل برقرار کند؛ عبادت نباید به شکلی باشد که انسان را از مسئولیت‌های اجتماعی و خانوادگی بازدارد.

نماز اول وقت و نظم در زندگی

وی نماز اول وقت را از مهم‌ترین جلوه‌های توجه به عبادت دانست و افزود: انسان باید تا حد امکان نماز را در اول وقت اقامه کند؛ این مسئله علاوه بر آثار معنوی، موجب نظم در زندگی می‌شود و انسان را از سستی و بی‌برنامگی دور می‌کند.

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به اهمیت نماز جماعت و مسجد گفت: اصل در نماز، اقامه آن به جماعت است و مسجد می‌تواند محیط مناسبی برای تربیت دینی کودکان و نوجوانان باشد؛ بنابراین باید فرزندان را با مسجد، نماز جماعت و فضای معنوی آن آشنا کرد.

نصرالله‌پور خاطرنشان کرد: نماز همچنین انسان را به پاکیزگی، نظم و توجه به سلامت فردی سوق می‌دهد؛ وضو، پاک بودن لباس و مکان نماز و رعایت نظافت، بخشی از سبک زندگی مؤمنانه است.

وی با اشاره به گستردگی نعمت‌های الهی گفت: انسان از لحظه تولد تا پایان عمر از نعمت‌هایی مانند عقل، حافظه، سلامت، اعضای بدن، آب، هوا، زمین و سایر امکانات بهره‌مند است و نماز یکی از جلوه‌های شکرگزاری در برابر این نعمت‌هاست.

این کارشناس مسائل دینی افزود: خداوند به شکر و عبادت انسان نیاز ندارد؛ همان‌طور که معلم برای درس خواندن شاگرد به خودش نیاز ندارد و هدفش رشد دانش‌آموز است، خداوند نیز با دعوت انسان به عبادت، مسیر کمال و تعالی او را فراهم می‌کند.

نصرالله‌پور در پایان تأکید کرد: باید قدر نماز و ارتباط با خداوند را دانست و تلاش کرد عبادت با آگاهی، عشق، اخلاص، حضور قلب و خشوع همراه باشد؛ چراکه بندگی خداوند مسیر رسیدن انسان به عزت حقیقی و کمال است.

انتهای خبر/