حجت‌الاسلام والمسلمین جواد نصرالله‌پور در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به قانون و فرهنگ‌سازی در حوزه حجاب و عفاف، اظهار داشت: اجرای قانون به‌تنهایی کافی نیست و باید با تبیین مبانی حجاب، پاسخ‌گویی به شبهات و گفت‌وگوی منطقی با نسل جوان، زمینه پذیرش و همراهی اجتماعی تقویت شود.

وی افزود: بخشی از شبهات موجود درباره حجاب به تفاوت میان «اعتقاد به حجاب» و «الزام قانونی به رعایت پوشش در فضای عمومی» بازمی‌گردد؛ هیچ‌کس را نمی‌توان به پذیرش اعتقادی دین یا حجاب مجبور کرد، اما افراد در عرصه اجتماعی موظف به رعایت قوانین هستند.

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به استناد برخی افراد به آیه «لا اکراه فی‌الدین»، تصریح کرد: این آیه درباره اجبار در پذیرش دین و اعتقاد است و نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که افراد در مرحله عمل نیز از رعایت قوانین اجتماعی معاف هستند؛ میان اجبار در باور و الزام قانونی تفاوت وجود دارد.

نصرالله‌پور ادامه داد: برای روشن شدن این تفاوت می‌توان به قوانین عمومی مانند الزام استفاده از کمربند ایمنی اشاره کرد؛ ممکن است فردی شخصاً به ضرورت استفاده از کمربند اعتقاد نداشته باشد، اما هنگام رانندگی موظف به رعایت قانون است و نپذیرفتن شخصی یک قانون، موجب از بین رفتن الزام قانونی آن نمی‌شود.

وی با تأکید بر اینکه آزادی با بی‌قانونی تفاوت دارد، گفت: آزادی در هیچ جامعه‌ای مطلق نیست و افراد هنگام حضور در فضای عمومی موظف به رعایت چارچوب‌های قانونی هستند؛ بنابراین نمی‌توان آزادی را به معنای انجام هر رفتاری بدون توجه به مقررات اجتماعی تعریف کرد.

این استاد حوزه علمیه افزود: وجود چارچوب برای پوشش در فضای عمومی موضوعی منحصر به ایران نیست و کشورهای مختلف نیز متناسب با قوانین و هنجارهای خود برای حضور افراد در اماکن عمومی مقرراتی دارند؛ از این رو، بحث حجاب در ایران باید در چارچوب نظام حقوقی و فرهنگی کشور مورد بررسی قرار گیرد.

نصرالله‌پور با اشاره به مبانی قانونی جمهوری اسلامی ایران، عنوان کرد: قوانین کشور در چارچوب قانون اساسی و مبانی اسلامی تدوین شده‌اند و موضوع حجاب نیز در همین چارچوب قانونی قرار می‌گیرد؛ بنابراین میان باور شخصی افراد و مسئولیت آن‌ها در قبال قوانین اجتماعی باید تفکیک قائل شد.

ابعاد اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی حجاب

وی در ادامه با بیان اینکه حجاب صرفاً یک موضوع فردی نیست، اذعان کرد: نوع پوشش و رفتار افراد در فضای عمومی می‌تواند بر محیط اجتماعی، روابط خانوادگی و نسل جوان اثرگذار باشد و به همین دلیل، مسئله عفاف در نگاه دینی و اجتماعی دارای ابعاد فراتر از انتخاب شخصی است.

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به دیدگاهی مبنی بر اینکه افراد باید تنها نگاه خود را کنترل کنند، گفت: کنترل نگاه یک مسئولیت فردی است، اما نمی‌توان این مسئولیت را جایگزین سایر تکالیف اجتماعی و اخلاقی دانست؛ در آموزه‌های دینی، ایمان و عمل صالح در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و مسئولیت فردی و اجتماعی از یکدیگر جدا نیستند.

نصرالله‌پور افزود: نمی‌توان انتظار داشت همه افراد در برابر محرک‌های محیطی واکنش یکسانی داشته باشند؛ انسان دارای غریزه است و محیط اجتماعی نیز می‌تواند بر رفتار و روان افراد اثر بگذارد، بنابراین توجه به عفاف باید همزمان با مسئولیت فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: خانواده یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی است که مسائل فرهنگی بر آن تأثیر می‌گذارد و نمی‌توان نسبت به تأثیر فضای عمومی بر روابط خانوادگی و تربیت نسل آینده بی‌تفاوت بود؛ از این منظر، حجاب و عفاف با موضوع سلامت خانواده و اخلاق اجتماعی نیز ارتباط پیدا می‌کند.

پاسخ‌گویی به شبهات و اقناع فرهنگی جوانان

این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: برای حل مسئله حجاب نباید صرفاً به برخورد قانونی تکیه کرد، بلکه تبیین فلسفه حجاب، پاسخ‌گویی به شبهات و گفتگوی منطقی با نسل جوان باید در کنار اجرای قانون دنبال شود؛ زیرا موضوعی که ابعاد فرهنگی و اجتماعی دارد، نیازمند کار فرهنگی مستمر است.

نصرالله‌پور همچنین در پاسخ به این شبهه که چرا همزمان با حجاب، درباره فساد اقتصادی و سایر آسیب‌های اجتماعی نیز صحبت می‌شود، گفت: مسائل مختلف اجتماعی را نباید در برابر یکدیگر قرار داد؛ رسیدگی به فساد اقتصادی، آسیب‌های اجتماعی و مسائل فرهنگی هرکدام ضرورت خود را دارند و توجه به یک حوزه نباید موجب رها شدن حوزه دیگر شود.

وی درباره امر به معروف و نهی از منکر نیز گفت: امر به معروف و نهی از منکر نباید صرفاً به تذکر درباره حجاب محدود شود، بلکه مفهومی گسترده دارد و اصلاح رفتارهای اجتماعی، مقابله با فساد و توجه به سلامت اخلاقی جامعه را نیز دربرمی‌گیرد.

این کارشناس مسائل دینی تصریح کرد: امر به معروف در حوزه حجاب نیز باید با روش صحیح، اخلاقی و محترمانه انجام شود و هدف آن اصلاح و خیرخواهی باشد؛ تذکر نباید به توهین، تحقیر یا ایجاد تنش در جامعه منجر شود.

نصرالله‌پور افزود: در موضوع حجاب باید میان امر به معروف و اجرای قانون تفاوت قائل شد؛ امر به معروف یک مسئولیت اجتماعی و اخلاقی است، در حالی که اجرای قانون بر عهده نهادهای مسئول قرار دارد و هرکدام باید در چارچوب وظایف قانونی خود عمل کنند.

وی خاطرنشان کرد: به‌ویژه در مواجهه با نسل جوان، نمی‌توان با پاسخ‌های سطحی به شبهات حجاب مواجه شد؛ باید مبانی دینی، اجتماعی و قانونی این موضوع با زبان منطقی و قابل فهم تبیین شود تا زمینه گفتگو و اقناع فرهنگی فراهم شود.

این کارشناس مسائل دینی در پایان گفت: مسئله حجاب و عفاف باید همزمان از منظر دینی، اجتماعی، فرهنگی و قانونی مورد توجه قرار گیرد؛ در حوزه اعتقاد، اجبار معنا ندارد، اما در حوزه قانون، رعایت مقررات برای همه لازم است و در حوزه فرهنگ نیز باید با تبیین و گفت‌وگوی منطقی، زمینه همراهی بیشتر جامعه را فراهم کرد.

انتهای خبر/