حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا نصوری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به ضرورت شناخت سنت‌های الهی در زندگی فردی و اجتماعی، اظهار داشت: جهان بر پایه قوانین ثابت و تغییرناپذیر الهی اداره می‌شود و انسان زمانی می‌تواند مسیر پیشرفت را طی کند که این قواعد را به‌درستی بشناسد و بر اساس آن‌ها حرکت کند.

وی با بیان اینکه بسیاری از مشکلات امروز جوامع ریشه در ناآگاهی نسبت به این سنت‌ها دارد، افزود: برخی انسان‌ها گمان می‌کنند هر رخدادی را باید صرفاً به تقدیر نسبت داد، در حالی که خداوند بخش قابل توجهی از سرنوشت انسان را به انتخاب، اراده و عملکرد خود او گره زده است.

قانون‌مندی سنت‌های الهی

این پژوهشگر دینی با تشریح تفاوت میان «قضا» و «قدر»، تصریح کرد: قضا به معنای قوانین قطعی و تغییرناپذیر الهی است؛ قوانینی که بر سراسر عالم حاکم بوده و هیچ‌کس توان مقابله با آن‌ها را ندارد، اما بسیاری از رخدادهای زندگی در حوزه تقدیر قرار می‌گیرد و با رفتار، تصمیم و عملکرد انسان دستخوش تغییر می‌شود.

نصوری ادامه داد: همان‌گونه که قانون جاذبه برای همه انسان‌ها یکسان است، سنت‌های الهی نیز میان افراد تفاوتی قائل نیست و هر کس مطابق این قوانین عمل کند، نتیجه آن را خواهد دید.

وی با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست از مفهوم تقدیر، خاطرنشان کرد: نباید هر ناکامی یا حادثه‌ای را به خواست مستقیم خداوند نسبت داد، زیرا بخش زیادی از اتفاقات، نتیجه رفتار انسان‌ها، تصمیم‌های اشتباه و عملکرد خود آنان است.

نقش انتخاب انسان در سرنوشت

این پژوهشگر دینی تأکید کرد: قرآن کریم بارها یادآور شده است که فساد و نابسامانی‌های جامعه، محصول عملکرد انسان‌هاست و خداوند خیر مطلق است؛ از این‌ رو بسیاری از آسیب‌هایی که بشر با آن روبه‌رو می‌شود، نتیجه اعمال و انتخاب‌های خود اوست.

نصوری افزود: پذیرش مسئولیت رفتارها، نخستین گام اصلاح فرد و جامعه است و تا زمانی که انسان سهم خود را در مشکلات نپذیرد، نمی‌تواند انتظار تغییر و اصلاح شرایط را داشته باشد.

بازتاب اعمال در زندگی انسان

وی با بیان اینکه هیچ عملی در جهان بی‌نتیجه نمی‌ماند، گفت: یکی از مهم‌ترین سنت‌های الهی، تناسب میان عمل و نتیجه است؛ همان‌گونه که انسان از کاشت گندم، گندم برداشت می‌کند، در زندگی نیز هر رفتار و تصمیمی پیامد متناسب با خود را به همراه خواهد داشت.

این کارشناس مسائل دینی افزود: بسیاری از انسان‌ها هنگام مواجهه با ناکامی‌ها، به جای بررسی عملکرد خود، دیگران یا حتی خداوند را مقصر می‌دانند، در حالی که آموزه‌های دینی انسان را به محاسبه نفس و اصلاح رفتار دعوت می‌کند.

نصوری تأکید کرد: اگر فردی در خانواده، محیط کار یا جامعه با مشکلاتی روبه‌رو می‌شود، باید پیش از هر چیز سهم خود را در ایجاد آن شرایط بررسی کند، زیرا اصلاح جامعه از اصلاح رفتار فردی آغاز می‌شود.

وی با اشاره به نقش تلاش در تحقق موفقیت، تصریح کرد: خداوند قوانین پیشرفت را برای همه انسان‌ها یکسان قرار داده است و هر فرد یا ملتی که بر پایه علم، برنامه‌ریزی، نظم و تلاش حرکت کند، نتیجه زحمات خود را خواهد دید.

این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: موفقیت‌های علمی، اقتصادی و فناوری برخی کشورها نیز محصول بهره‌گیری از همین قوانین است و نباید تصور کرد که پیشرفت صرفاً به اعتقادات وابسته است؛ بلکه عمل به سنت‌های الهی، عامل اصلی دستیابی به نتایج مطلوب در عرصه‌های مختلف است.

نصوری ادامه داد: گاهی مشاهده می‌شود که برخی جوامع اسلامی، به جای تلاش برای رفع ضعف‌ها و افزایش توانمندی‌ها، ناکامی‌های خود را به تقدیر نسبت می‌دهند، در حالی که این نگاه با آموزه‌های اصیل دینی سازگار نیست.

ضرورت پرهیز از بدبینی به خداوند

وی با تأکید بر اینکه مؤمن نباید خداوند را مسئول کوتاهی‌های خود بداند، گفت: گاهی انسان انتظار دارد بدون برنامه‌ریزی، تلاش و بهره‌گیری از اسباب طبیعی به موفقیت برسد و هنگامی که به نتیجه نمی‌رسد، دچار گلایه و بدبینی می‌شود؛ در حالی که خداوند مسیر موفقیت را از طریق عمل، کوشش و بهره‌گیری صحیح از ظرفیت‌ها قرار داده است.

این پژوهشگر دینی افزود: شناخت این سنت‌های الهی، علاوه بر تقویت ایمان، موجب افزایش مسئولیت‌پذیری، امید و تلاش در زندگی فردی و اجتماعی خواهد شد و جامعه را به سوی پیشرفت واقعی سوق می‌دهد.

لزوم بازنگری در نگاه به پیشرفت

نصوری با بیان اینکه پیشرفت جوامع در گرو شناخت صحیح قوانین حاکم بر عالم است، اظهار داشت: هر ملتی که علم، مدیریت، برنامه‌ریزی و تلاش مستمر را سرلوحه کار خود قرار دهد، ثمره آن را در عرصه‌های مختلف خواهد دید و این یک سنت قطعی الهی است.

وی افزود: نباید تصور کرد که صرف ادعا یا تعلق به یک مکتب، بدون عمل و تلاش، زمینه موفقیت را فراهم می‌کند؛ چرا که خداوند نتیجه را بر پایه اسباب و قوانین جاری در جهان رقم زده است.

وی تأکید کرد: اگر جامعه اسلامی به جای پرداختن به عوامل پیشرفت، تنها به توجیه ناکامی‌ها بپردازد، از مسیر تعالی فاصله خواهد گرفت و فرصت‌های رشد را از دست خواهد داد.

مسئولیت‌پذیری، مقدمه تحول اجتماعی

این پژوهشگر دینی با اشاره به ضرورت اصلاح نگرش فردی و اجتماعی، تصریح کرد: انسان زمانی می‌تواند جامعه‌ای پویا و پیشرفته بسازد که مسئولیت تصمیم‌ها و عملکرد خود را بپذیرد و به جای مقصر دانستن دیگران، در مسیر اصلاح رفتار و جبران کاستی‌ها گام بردارد.

نصوری خاطرنشان کرد: آموزه‌های قرآن کریم همواره انسان را به تلاش، تدبیر، صبر و توکل دعوت می‌کند و این مفاهیم در کنار یکدیگر زمینه‌ساز پیشرفت حقیقی خواهند بود.

وی با بیان اینکه ایمان حقیقی با حرکت، مجاهدت و مسئولیت‌پذیری همراه است، گفت: جامعه‌ای که فرهنگ کار، علم‌آموزی و تلاش را تقویت کند، ضمن حفظ هویت دینی خود، در عرصه‌های مختلف نیز به جایگاه شایسته دست خواهد یافت.

پیوند ایمان، تلاش و پیشرفت

این کارشناس مسائل دینی با تأکید بر اینکه سنت‌های الهی راهنمای حرکت انسان در مسیر کمال است، اذعان کرد: مؤمن واقعی ضمن توکل بر خداوند، از ظرفیت عقل، علم و تجربه برای ساختن آینده بهره می‌گیرد و هرگز ناکامی‌های خود را به تقدیر نسبت نمی‌دهد.

نصوری در پایان تصریح کرد: شناخت قوانین الهی، اصلاح رفتار فردی، تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری و اهتمام به تلاش و مجاهدت، مهم‌ترین عوامل دستیابی به عزت، اقتدار و پیشرفت جامعه اسلامی است.

انتهای خبر/