زنجیره ارزش سیب در انتظار سرمایه‌گذار

سعید کریمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با تأکید بر ضرورت ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به حوزه فرآوری سیب، اظهار داشت: توسعه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی محصولات کشاورزی موضوعی تقاضامحور است و دولت به تنهایی نمی‌تواند برای ایجاد این واحدها برنامه‌ریزی کند؛ بلکه باید سرمایه‌گذار وارد میدان شود تا زنجیره ارزش این محصول تکمیل شود.

وی افزود: جهاد کشاورزی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی را معرفی می‌کند تا فعالان اقتصادی با توجه به ظرفیت تولید، بازار داخلی و امکان صادرات، برای ایجاد واحدهای فرآوری و بسته‌بندی اقدام کنند؛ چراکه این بخش می‌تواند علاوه بر افزایش ارزش‌افزوده محصولات، اشتغال پایدار نیز ایجاد کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه تصریح کرد: در صورت ورود سرمایه‌گذاری مناسب، سیب تولیدی استان می‌تواند در یک زنجیره کامل قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که سیب‌های درجه یک در قالب بسته‌بندی‌های مناسب به بازارهای داخلی و خارجی عرضه شوند، محصولات درجه دو به چیپس میوه تبدیل شده و محصولات با کیفیت پائین‌تر نیز در بخش‌هایی مانند تولید مربا مورد استفاده قرار گیرند.

فرآوری محصولات باغی و ظرفیت‌های اقتصادی

کریمی با اشاره به هزینه‌های ایجاد واحدهای فرآوری، گفت: اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند تجهیزاتی مانند سردخانه، دستگاه‌های فرآوری و امکانات بسته‌بندی است و حتی یک واحد کوچک در این حوزه حداقل حدود ۲۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

وی با بیان اینکه سیب باغی کرمانشاه بیشتر در مناطقی مانند صحنه و گهواره تولید می‌شود، عنوان کرد: این محصول از کیفیت مناسبی برخوردار است و بخش عمده آن به‌دلیل ویژگی‌های مطلوب، در بازار تازه‌خوری مصرف شده و به استان‌های دیگر ارسال می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه ادامه داد: محدودیت ماندگاری در سردخانه موجب شده بخش زیادی از این محصول برای مصرف تازه‌خوری عرضه شود و توسعه فرآوری آن نیازمند بررسی دقیق اقتصادی و حضور سرمایه‌گذار توانمند است.

چالش‌های تولید کنسانتره سیب داخلی

کریمی درباره تولید کنسانتره سیب در استان نیز گفت: در حال حاضر تولید کنسانتره در کشور با چالش رقابت با محصولات مشابه وارداتی مواجه است؛ زیرا در کشورهای تولیدکننده، این محصولات به‌صورت کشت صنعتی، در تناژ بالا و با هزینه تمام‌شده پائین‌تر تولید می‌شوند.

وی افزود: قیمت تمام‌شده تولید کنسانتره در داخل کشور بالاتر از نمونه‌های وارداتی است و همین مسئله باعث شده برخی واحدهای فعال نتوانند توان رقابتی لازم را حفظ کنند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با اشاره به تجربه واحدهای فرآوری سیب در استان، بیان کرد: واحد کنسانتره سیب در شهرک صنعتی جاده سنندج و یک واحد دیگر در اسلام‌آبادغرب در گذشته فعالیت داشتند، اما به‌دلیل مشکلات اقتصادی و ناتوانی در رقابت قیمتی با محصولات خارجی، ادامه فعالیت آن‌ها با دشواری مواجه شد.

کریمی خاطرنشان کرد: در حال حاضر فرآوری سیب در استان بیشتر در بخش‌هایی مانند چیپس میوه و مربا انجام می‌شود و حدود ۶ واحد تولید چیپس میوه در کرمانشاه فعال هستند.

وی افزود: چیپس میوه بیشتر برای محصولاتی کاربرد دارد که از نظر ظاهری قابلیت عرضه تازه‌خوری ندارند، در حالی که سیب‌های درجه یک استان به‌دلیل کیفیت مناسب، مشتری خود را در بازار پیدا کرده و بخشی از آن نیز ظرفیت صادرات دارد.

ارزش اقتصادی سیب و اشتغال کشاورزی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه درباره نقش سیب در اشتغال و درآمدزایی استان نیز گفت: بخش کشاورزی دارای بهره‌برداران متعددی است که فعالیت‌های مختلفی مانند زراعت، باغداری، شیلات و دامپروری را به‌صورت همزمان دنبال می‌کنند، بنابراین تفکیک دقیق میزان اشتغال ایجادشده توسط یک محصول خاص امکان‌پذیر نیست.

کریمی با اشاره به وجود حدود ۱۵۳ هزار بهره‌بردار بخش کشاورزی در استان کرمانشاه، تأکید کرد: توسعه زنجیره ارزش محصولات باغی از جمله سیب می‌تواند سهم بیشتری از ارزش اقتصادی این محصولات را در داخل استان حفظ کند و زمینه افزایش درآمد بهره‌برداران را فراهم آورد.

نبود سردخانه اختصاصی، چالش نگهداری سیب کرمانشاه

رحمان فیض‌قربانی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت‌های نگهداری محصولات باغی، اظهار داشت: افزایش ظرفیت سردخانه‌های استاندارد نقش مهمی در مدیریت بازار سیب دارد، زیرا امکان ذخیره‌سازی محصول برای عرضه در فصل‌های کم‌تولید را فراهم می‌کند و از عرضه یکباره محصول در زمان برداشت و افت قیمت جلوگیری خواهد کرد.

وی افزود: توسعه سردخانه‌های تخصصی از نیازهای مهم بخش باغبانی استان است، زیرا هر محصول شرایط ویژه‌ای از نظر دما و رطوبت نگهداری دارد، در حالی که سردخانه‌های موجود عمدتاً به‌صورت عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرند و در حال حاضر سردخانه اختصاصی برای نگهداری سیب در استان وجود ندارد.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با بیان اینکه بخشی از سیب‌های صنعتی و زیر درختی برای فرآوری به استان‌های دیگر، به‌ویژه آذربایجان‌غربی، منتقل می‌شود، تصریح کرد: نبود ظرفیت کافی فرآوری در داخل استان موجب افزایش هزینه‌های حمل‌ و نقل و کاهش سهم تولیدکنندگان کرمانشاه از منافع اقتصادی این محصول می‌شود.

موانع سرمایه‌گذاری صنایع تبدیلی محصولات باغی کرمانشاه

فیض‌قربانی مهم‌ترین مانع توسعه سرمایه‌گذاری در حوزه صنایع تبدیلی را افزایش هزینه‌های اجرای طرح‌ها عنوان کرد و گفت: رشد قیمت تجهیزات و سرمایه مورد نیاز، توان ورود سرمایه‌گذاران را کاهش داده است؛ از سوی دیگر، روند دریافت تسهیلات بانکی و فرآیندهای اداری نیز از دیگر موانع پیش‌ روی سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری، اصلاح روند پرداخت تسهیلات و توسعه زیرساخت‌های تخصصی نگهداری محصولات باغی، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند زمینه تقویت زنجیره تولید و افزایش بهره‌وری بخش باغبانی استان را فراهم کند.

کرمانشاه در مسیر تکمیل زنجیره فرآوری سیب

فرشاد زندیان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به وضعیت واحدهای فعال فرآوری سیب در استان، اظهار داشت: در حال حاضر در حوزه فرآوری سیب درختی، یک واحد با عنوان شرکت «روژین‌تاک» فعالیت دارد که پوره سیب تولید می‌کند و از سیب‌های صنعتی و پای درختی برای فرآوری استفاده می‌شود.

وی افزود: یک واحد دیگر با عنوان «پرهام» نیز در حال راه‌اندازی خط تولید است که با بهره‌گیری از ظرفیت فرآوری سیب، به جمع واحدهای فعال این حوزه اضافه خواهد شد.

معاون صنایع تبدیلی و صنایع غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه تصریح کرد: علاوه بر فرآوری سیب، در بخش محصولات باغی استان نیز واحدهایی در زمینه تولید میوه خشک، سرکه سیب و مربای سیب فعالیت دارند که هرکدام بخشی از ظرفیت فرآوری محصولات باغی کرمانشاه را پوشش می‌دهند.

زندیان با اشاره به رویکرد جدید این معاونت در حوزه صنایع تبدیلی، گفت: برنامه اصلی حرکت به سمت ایجاد زنجیره‌های کامل تولید است؛ به این معنا که محصول از مرحله تولید در مزرعه تا فرآوری، بسته‌بندی و عرضه نهایی، در یک مسیر مشخص قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: اجرای طرح‌های زنجیره تولید برای محصولات کشاورزی، زمینه عرضه محصولات با برند استان کرمانشاه را فراهم می‌کند تا تولیدات کشاورزی استان پس از فرآوری و بسته‌بندی، در بازارهای داخلی و خارجی با نام خود استان عرضه شوند.

خام‌فروشی سیب، خروج ارزش افزوده از اقتصاد کرمانشاه

منصور صفری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به چالش‌های اقتصادی بخش سیب در استان کرمانشاه، اظهار داشت: مهم‌ترین مشکل این حوزه، نبود زیرساخت‌های مناسب نگهداری و تداوم خام‌فروشی است؛ موضوعی که باعث می‌شود بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی محصول نصیب استان نشود.

وی افزود: زمانی که تولید سیب به اوج خود می‌رسد، نبود ظرفیت کافی سردخانه‌ای موجب می‌شود باغداران برای جلوگیری از خسارت، محصول خود را با قیمت پائین عرضه کنند، در حالی که در ماه‌های بعد همان محصول با قیمت بالاتر از خارج استان تأمین می‌شود.

سردخانه، حلقه مفقوده اقتصاد سیب

این کارشناس اقتصاد کشاورزی تصریح کرد: توسعه سردخانه‌های استاندارد در مناطق تولیدکننده، یکی از مهم‌ترین نیازهای زنجیره سیب در کرمانشاه است؛ زیرا نگهداری اصولی محصول، قدرت تصمیم‌گیری بیشتری به باغدار می‌دهد و از فروش اجباری در زمان اوج عرضه جلوگیری می‌کند.

صفری با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی استان، گفت: کرمانشاه به‌دلیل برخورداری از مناطق معتدل و سردسیر و تولید محصولات باغی باکیفیت، از مزیت مناسبی برای توسعه اقتصادی سیب برخوردار است، اما استفاده از این ظرفیت نیازمند سرمایه‌گذاری در بخش نگهداری، بسته‌بندی و فرآوری است.

ظرفیت اقلیمی کرمانشاه برای بازارهای صادراتی

وی ادامه داد: نزدیکی کرمانشاه به بازار عراق یک فرصت مهم برای توسعه صادرات محصولات باغی است و در صورتی که سیب به جای عرضه خام، به محصولاتی با ماندگاری بیشتر مانند فرآورده‌های تبدیلی و بسته‌بندی‌شده تبدیل شود، امکان حضور پایدارتر در بازارهای هدف فراهم خواهد شد.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی خاطرنشان کرد: صادرات محصول فرآوری‌شده علاوه بر ارزآوری بیشتر، زمینه ایجاد اشتغال در بخش‌های مختلف از تولید تا بسته‌بندی و حمل‌ و نقل را فراهم می‌کند و می‌تواند سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول را در داخل استان نگه دارد.

موانع توسعه باغداری و افزایش درآمد

صفری با تأکید بر ضرورت حمایت از باغداران، بیان کرد: افزایش درآمد تولیدکنندگان نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات شامل اصلاح الگوی کشت، توسعه ارقام مناسب، افزایش بهره‌وری باغ‌ها و ایجاد ارتباط مؤثر میان تولیدکننده و بازار است.

وی یکی دیگر از موانع توسعه باغداری را محدودیت‌های مربوط به تأمین آب عنوان کرد و گفت: در برخی مناطق ظرفیت توسعه باغ وجود دارد، اما نبود مجوزهای لازم برای بهره‌برداری از منابع آبی، مانع استفاده از این ظرفیت‌ها شده و نیازمند هماهنگی بیشتر دستگاه‌های متولی است.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ تکمیل زنجیره ارزش سیب در کرمانشاه نیازمند عبور از نگاه صرفاً تولیدمحور و حرکت به سمت ایجاد یک چرخه اقتصادی کامل است؛ چرخه‌ای که در آن نگهداری، فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی در کنار تولید قرار گیرد. بدون توسعه این حلقه‌ها، بخش قابل توجهی از ظرفیت اقتصادی این محصول خارج از استان محقق خواهد شد.

با توجه به ظرفیت باغی استان و دسترسی به بازارهای منطقه‌ای، سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی و زیرساخت‌های مرتبط با سیب می‌تواند زمینه افزایش درآمد باغداران، ایجاد اشتغال و ماندگاری ارزش افزوده در داخل کرمانشاه را فراهم کند؛ مسیری که تحقق آن نیازمند تسهیل سرمایه‌گذاری و همکاری بخش‌های مختلف اقتصادی است.

انتهای خبر/