مینا کرمی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به تأثیر طلاق بر فرزندان، اظهار داشت: استرس یکی از شایع‌ترین واکنش‌های روانی و جسمانی کودکان و نوجوانان در جریان فروپاشی خانواده است و عوامل مختلفی می‌توانند این فشار روانی را تشدید کنند.

وی با بیان اینکه طلاق صرفاً یک رخداد حقوقی و مقطعی نیست، گفت: فرآیند طلاق ممکن است از ماه‌ها یا حتی سال‌ها پیش از جدایی رسمی، با تعارضات خانوادگی آغاز شود و پیامدهای آن نیز تا مدت‌ها پس از جدایی ادامه پیدا کند.

این مشاوره خانواده افزود: خانواده نخستین بستر شکل‌گیری احساس امنیت و دلبستگی در کودک است و زمانی که تعارضات زناشویی به جدایی منجر می‌شود، این احساس امنیت ممکن است دچار اختلال شود و کودک با نگرانی و ابهام نسبت به آینده مواجه شود.

کرمی، تزلزل دلبستگی ایمن را یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد استرس در فرزندان دانست و گفت: کودک ممکن است پس از جدایی، اضطراب جدایی و ترس از رهاشدن را تجربه کند و نسبت به از دست دادن یکی از والدین نگرانی داشته باشد.

وی احساس گناه و خودسرزنش‌گری را از دیگر عوامل افزایش استرس عنوان کرد و گفت: به‌ویژه در سنین پایین، برخی کودکان تصور می‌کنند دعواها یا جدایی والدین به دلیل رفتار یا اشتباه آن‌ها اتفاق افتاده است؛ تصوری که می‌تواند فشار روانی آن‌ها را افزایش دهد.

این مشاوره خانواده، بلاتکلیفی درباره محل زندگی، مدرسه، شرایط اقتصادی و برنامه دیدار با هر یک از والدین را نیز از عوامل افزایش‌دهنده اضطراب دانست و افزود: قرار گرفتن کودک در تعارض وفاداری، فشار روانی زیادی ایجاد می‌کند و ممکن است محبت به یکی از والدین را خیانت به والد دیگر تلقی کند.

کرمی با تأکید بر اهمیت رفتار والدین پس از طلاق، اذعان کرد: ادامه اختلاف و خصومت والدین پس از جدایی می‌تواند آسیب‌های روانی فرزند را تشدید کند و روند سازگاری او با شرایط جدید زندگی را دشوارتر سازد.

وی افزود: استفاده از کودک به‌عنوان پیام‌رسان، انتقال اختلافات میان والدین به او، قرار دادن کودک در نقش واسطه یا استفاده از وی به‌عنوان تکیه‌گاه عاطفی، فشار روانی سنگینی بر فرزند وارد می‌کند.

این کارشناس مشاوره خانواده بدگویی یکی از والدین درباره والد دیگر در حضور کودک را نیز از رفتارهای آسیب‌زا عنوان کرد و گفت: تخریب چهره والد دیگر می‌تواند کودک را با تعارض درونی، اضطراب و احساس گناه مواجه کند و امنیت عاطفی او را تحت تأثیر قرار دهد.

کرمی والدگری معکوس یا کودک‌والدی را از دیگر عوامل مخرب دانست و تصریح کرد: زمانی که والد، فرزند را محرم اسرار، تکیه‌گاه عاطفی یا مسئول رسیدگی به امور خانه می‌کند، کودک با مسئولیتی فراتر از سن و مرحله رشد خود مواجه می‌شود.

وی درباره نشانه‌های استرس در کودکان زیر ۶ سال، عنوان کرد: بازگشت به برخی رفتارهای مراحل قبلی رشد مانند شب‌ادراری یا مکیدن انگشت، کابوس‌های شبانه، وابستگی شدید به یکی از والدین و پرخاشگری می‌تواند از نشانه‌های فشار روانی باشد.

این کارشناس مشاوره خانواده ادامه داد: در کودکان ۶ تا ۱۲ سال نیز افت تحصیلی، سردرد و دل‌دردهای ناشی از فشار روانی، انزوای اجتماعی، غم و خشم فروخورده از جمله نشانه‌هایی است که باید مورد توجه والدین قرار گیرد.

کرمی درباره نوجوانان گفت: افت انگیزه، رفتارهای پرخطر، بدبینی نسبت به روابط عاطفی و ازدواج، بحران هویت و بروز نشانه‌های افسردگی از جمله پیامدهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد و در صورت تداوم، نیازمند بررسی تخصصی است.

وی با اشاره به پیامدهای احتمالی استرس مزمن در دوران کودکی، بیان کرد: اگر تعارضات خانوادگی و فشارهای روانی پس از طلاق به شکل مناسبی مدیریت نشود، ممکن است در سال‌های بعد بر روابط عاطفی، اعتماد به دیگران و سلامت روان فرد تأثیر بگذارد.

این مشاور خانواده خاطرنشان کرد: برخی افراد ممکن است در بزرگسالی با ترس از صمیمیت، نگرانی از ترک‌شدن یا آسیب‌پذیری بیشتر در برابر مشکلات اضطرابی و افسردگی مواجه شوند؛ بنابراین پیشگیری، حمایت خانوادگی و مداخله به‌موقع در دوران کودکی اهمیت زیادی دارد.

کرمی با تأکید بر ضرورت همکاری والدین پس از جدایی، گفت: والدین باید مسائل زناشویی را از مسئولیت‌های والدینی جدا کنند و اجازه ندهند اختلافات آن‌ها به رابطه فرزند با هر یک از والدین آسیب بزند یا احساس امنیت او را کاهش دهد.

وی بیان کرد: اطمینان دادن مداوم به کودک درباره اینکه طلاق تقصیر او نبوده و عشق و حمایت والدین نسبت به او ادامه خواهد داشت، اهمیت زیادی دارد و می‌تواند در کاهش احساس گناه و نگرانی‌های ناشی از جدایی مؤثر باشد.

این مشاور خانواده ادامه داد: والدین از بیان جزئیات مسائل حقوقی، مالی و اختلافات بزرگسالانه برای فرزندان خودداری کنند و تا حد امکان روال عادی زندگی، از جمله خواب، تغذیه، مدرسه، فعالیت‌های ورزشی و ارتباط با دوستان را حفظ کنند.

کرمی استفاده از خدمات تخصصی روان‌شناختی را نیز ضروری دانست و گفت: در صورت نیاز می‌توان از بازی‌درمانی برای کودکان، مشاوره فردی برای نوجوانان و خانواده‌درمانی برای مدیریت تعارضات و بهبود روابط استفاده کرد تا فرزندان مسیر سازگاری سالم‌تری را طی کنند.

وی خاطرنشان کرد: طلاق رویدادی دردناک است، اما به معنای ویرانی قطعی آینده فرزندان نیست و آنچه می‌تواند آسیب‌های ناشی از این بحران را تشدید کند، میزان تنش، خصومت و رفتار نامناسب والدین در دوران طلاق و پس از آن است.

این مشاور خانواده در پایان تأکید کرد: با کاهش تعارضات، حفظ ارتباط عاطفی با فرزند، ایجاد محیطی امن و قابل پیش‌بینی و استفاده از حمایت‌های تخصصی، می‌توان بخش قابل توجهی از استرس ناشی از جدایی را کاهش داد و زمینه افزایش تاب‌آوری روانی فرزندان را فراهم کرد.

انتهای خبر/