به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ حمیدرضا چغازردی در گفتگویی، با اشاره به قرار گرفتن ایران در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان، اظهار داشت: کاهش بارندگی، افزایش دما، تداوم خشکسالی و افت کیفیت و کمیت منابع آب، کشور را در مسیر بحران کم‌آبی قرار داده و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد ایران تا سال ۲۰۵۰ با چالش جدی تأمین آب روبه‌رو خواهد شد.

وی با بیان اینکه کرمانشاه نیز از این شرایط مستثنی نیست، افزود: توسعه کشت محصولاتی مانند برنج، چغندرقند و ذرت که نیاز آبی بالایی دارند، فشار مضاعفی بر منابع آبی استان وارد می‌کند و می‌تواند امنیت آبی کرمانشاه را با تهدید جدی مواجه سازد؛ از این‌رو الگوی کشت باید متناسب با ظرفیت‌های اقلیمی و منابع در دسترس بازنگری شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه با اشاره به وضعیت دشت‌های صحنه، بیلوار، چمچمال و میاندربند، تصریح کرد: گسترش کشت محصولات آب‌بر در سال‌های اخیر، برداشت از منابع آب زیرزمینی را افزایش داده و ادامه این روند، افت بیشتر سطح سفره‌های آب و کاهش توان تولید کشاورزی در این مناطق را به دنبال خواهد داشت.

چغازردی با انتقاد از توسعه کشت چغندرقند در استان، گفت: بخش قابل توجهی از چغندرقند تولیدی کرمانشاه برای فرآوری به استان‌های دیگر ارسال می‌شود؛ در واقع آب ارزشمند استان در قالب محصول از کرمانشاه خارج می‌شود که این موضوع از منظر مدیریت منابع آب، به‌ویژه در شرایط کم‌آبی، نگران‌کننده است.

وی ادامه داد: تولید محصولات پرمصرف در مناطق کم‌آب و انتقال آن‌ها به خارج از استان، مصداق انتقال آب مجازی است و در شرایط تنش آبی، باید نسبت به چنین روندی حساسیت بیشتری وجود داشته باشد؛ زیرا بخشی از سرمایه طبیعی استان به شکلی غیرمستقیم از دست می‌رود.

این استاد دانشگاه گفت: اگر روند کنونی اصلاح نشود، در کمتر از ۱۰ سال آینده بسیاری از دشت‌های استان با کمبود شدید آب مواجه خواهند شد و کشاورزان ناچار به کشت دیم می‌شوند؛ موضوعی که به دلیل بهره‌وری پایین، معیشت بهره‌برداران و تولید کشاورزی را با چالش جدی روبه‌رو می‌کند.

وی تأکید کرد: پیامدهای کاهش منابع آب تنها به بخش کشاورزی محدود نمی‌شود، بلکه اشتغال، معیشت روستایی، امنیت غذایی و پایداری سکونت در برخی مناطق را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین مدیریت منابع آب باید به‌عنوان ضرورتی اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مورد توجه قرار گیرد.

چغازردی اصلاح سیاست‌های حمایتی دولت را ضروری دانست و اظهار داشت: سیاست‌های گذشته، کشاورزان را به سمت کشت محصولات آب‌بر سوق داده است؛ از این‌رو بازنگری در خرید تضمینی، نظام حمایت از تولید و هدایت الگوی کشت، نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی خواهد داشت.

وی با مقایسه میزان مصرف آب محصولات مختلف گفت: برنج در هر هکتار حدود ۲۰ تا ۲۱ هزار مترمکعب و ذرت حدود ۱۳ تا ۱۴ هزار مترمکعب آب مصرف می‌کند، در حالی که این میزان برای گندم حدود ۵ هزار و ۵۰۰ تا ۶ هزار مترمکعب است؛ مقایسه‌ای که ضرورت فاصله گرفتن از توسعه کشت محصولات آب‌بر را نشان می‌دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه افزود: نبود نظارت کافی و قیمت‌گذاری نامناسب موجب شده برخی کشاورزان به سمت کشت دوم برنج حرکت کنند که این مسئله همزمان با کاهش بارندگی، فشار مضاعفی بر سفره‌های آب زیرزمینی وارد کرده و روند حرکت دشت‌های استان به سمت بحران را تسریع می‌کند.

وی مدیریت مصرف آب را تنها راه نجات دشت‌های استان دانست و خاطرنشان کرد: این مدیریت نباید صرفاً بر برخوردهای تنبیهی استوار باشد، بلکه دولت باید با نصب کنتورهای هوشمند، کنترل برداشت از چاه‌ها، آموزش بهره‌برداران، ترویج الگوی کشت مناسب و ایجاد مشوق‌های اقتصادی، زمینه حرکت به سمت کشاورزی پایدار را فراهم کند.

چغازردی در پایان زعفران را یکی از مناسب‌ترین گزینه‌های جایگزین محصولات آب‌بر معرفی کرد و گفت: این محصول با مصرف حدود سه هزار مترمکعب آب در هر هکتار و درآمدی تا هشت برابر ذرت، علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف آب، ظرفیت بالایی برای اشتغال‌زایی در حوزه‌های بسته‌بندی، فرآوری و صنایع جانبی دارد و می‌تواند نقش مؤثری در آینده کشاورزی کرمانشاه ایفا کند.

منبع: ایسنا

انتهای خبر/