به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»، صبح خود را با تلاوت آیه ۲۴ تا ۲۶ سوره نساء صفحه ۸۲ کلام‌الله مجید آغاز کنیم.

(آیه ۲۴) - این آیه، بحث آیه گذشته را در باره زنانی که ازدواج با آن‌ها حرام است دنبال می‌کند و اضافه می‌نماید که: «ازدواج و آمیزش جنسی با زنان شوهردار نیز حرام است».
تنها استثنایی که به این حکم خورده است در مورد زنان غیر مسلمانی است که به اسارت مسلمانان در جنگ‌ها در می‌آیند، همان گونه که آیه می‌فرماید: «مگر آن‌ها را که (از طریق اسارت) مالک شده اید».
زیرا اسارت آن‌ها به حکم طلاق است و اسلام اجازه می‌دهد بعد از تمام شدن عدّه با آنان ازدواج کنند و یا همچون یک کنیز با آنان رفتار شود.
سپس برای تأکید احکام گذشته که در مورد محارم و مانند آن وارد شده می‌فرماید: «اینها احکامی است که خداوند برای شما مقرر داشته و نوشته است». بنابراین، به هیچ وجه قابل تغییر و عدول نیست.
سپس می‌گوید: غیر از این چند طایفه «زنان دیگر غیر از اینها (که گفته شد) برای شما حلال است، که با اموال خود آنان را اختیار کنید در حالی که پاکدامن باشید و از زنا خودداری کنید».
جمله أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوالِکُمْ اشاره به این است که رابطه زناشویی یا باید به شکل ازدواج با پرداخت مهر و یا به شکل مالک شدن کنیز با پرداخت قیمت باشد.
در قسمت بعد، اشاره به مسأله ازدواج موقت و به اصطلاح «متعه» کرده، می‌گوید: «زنانی را که متعه می‌کنید مهر آن‌ها را به عنوان یک واجب باید بپردازید».
بعد از ذکر لزوم پرداخت مهر اشاره به این مطلب می‌فرماید که: «اگر طرفین عقد، با رضایت خود مقدار مهر را بعدا کم و زیاد کنند مانعی ندارد».
احکامی که در آیه به آن اشاره شد، احکامی است که متضمن خیر و سعادت افراد بشر است زیرا: «خداوند از مصالح بندگان آگاه و در قانونگذاری خود حکیم است».
قابل ذکر است که اصل مشروع بودن این نوع ازدواج در زمان پیامبر قطعی است و هیچ گونه دلیل قابل اعتمادی در باره نسخ شدن آن در دست نیست.
ازدواج موقت یک ضرورت اجتماعی-
این موضوع را نمی‌توان انکار کرد که غریزه جنسی یکی از نیرومندترین غرایز انسانی است، تا آنجا که پاره‌ای از روان کاوان آن را تنها غریزه اصیل انسان می‌دانند و تمام غرایز دیگر را به آن باز می‌گردانند.
این موضوع مخصوصا در عصر ما که سن ازدواج بر اثر طولانی شدن دوره تحصیل و مسائل پیچیده اجتماعی بالا رفته، و کمتر جوانی می‌تواند در سنین پایین یعنی در داغ‌ترین دوران غریزه جنسی اقدام به ازدواج کند، شکل حادّتری به خود گرفته است.
با این وضع چه باید کرد؟
یا باید «فحشاء» را مجاز بدانیم (همان طور که دنیای مادی امروز عملا بر آن صحه گذارده و آن را به رسمیت شناخته) و یا طرح ازدواج موقت را بپذیریم، معلوم نیست آن‌ها که با ازدواج موقت و فحشاء مخالفند چه جوابی برای این سؤال فکر کرده اند؟! در حالی که طرح ازدواج موقت، نه شرایط سنگین ازدواج دائم را دارد که باعدم تمکن مالی یا اشتغالات تحصیلی و مانند آن نسازد و نه زیان‌های فجایع جنسی و فحشاء را در بر دارد.

(آیه ۲۵) - ازدواج با کنیزان! در تعقیب بحثهای مربوط به ازدواج، این آیه، شرایط ازدواج با کنیزان را بیان می‌کند، نخست می‌گوید: «کسانی که قدرت ندارند که با زنان (آزاد) پاکدامن با ایمان ازدواج کنند می‌توانند با کنیزان با ایمان ازدواج نمایند» که مهر و سایر مخارج آن معمولا سبک‌تر و سهل‌تر است.
سپس می‌گوید: شما برای تشخیص ایمان آن‌ها مأمور به ظاهر اظهارات آنان هستید، و اما در باره باطن و اسرار درونی آنان «خداوند به ایمان و عقیده شما آگاه‌تر است».
و از آنجا که بعضی در مورد ازدواج با کنیزان کراهت داشتند، قرآن می‌گوید:
شما همه از یک پدر و مادر به وجود آمده‌اید «و بعضی از بعض دیگرید». بنابراین، نباید از ازدواج با آن‌ها کراهت داشته باشید.
سپس به یکی از شرایط این ازدواج اشاره کرده، می‌فرماید: «این ازدواج باید به اجازه مالک صورت گیرد» و بدون اجازه او باطل است.
در جمله بعد می‌فرماید: «و مهرشان را به خودشان بدهید».
از این جمله استفاده می‌شود که باید مهر متناسب و شایسته‌ای برای آن‌ها قرار داد و آن را به خود آنان داد. همچنین استفاده می‌شود که بردگان نیز می‌توانند مالک اموالی گردند که از طرق مشروع به آن دست یافته اند.
یکی دیگر از شرایط این ازدواج آن است که کنیزانی انتخاب شوند «که پاکدامن باشند، نه مرتکب زنا به طور آشکار شوند». «و نه دوست پنهانی بگیرند».
در جمله بعد به تناسب احکامی که در باره ازدواج با کنیزان و حمایت از حقوق آن‌ها گفته شد بحثی در باره مجازات آن‌ها به هنگام انحراف از جاده عفت به میان آمده، و آن این که اگر مرتکب عمل منافی عفت شوند، نصف مجازات زنان آزاد در باره آنان، جاری می‌شود» یعنی تنها پنجاه تازیانه باید به آن‌ها زد.
سپس می‌گوید: «این ازدواج با کنیزان برای کسانی است که از نظر غریزه جنسی شدیدا در فشار قرار گرفته اند، و قادر به ازدواج با زنان آزاد نیستند» بنابراین، برای غیر آن‌ها مجاز نیست.
اما بعد می‌فرماید: «خودداری کردن از ازدواج با کنیزان (تا آنجا که توانایی داشته باشید و دامان شما آلوده گناه نگردد) به سود شماست».
در پایان آیه می‌فرماید: «و خداوند (نسبت به آنچه در گذشته بر اثر بی‌خبری انجام داده اید) آمرزنده و مهربان است».

(آیه ۲۶) - این محدودیت‌ها برای چیست؟ به دنبال احکام مختلف در زمینه ازدواج که در آیات پیش بیان شد ممکن است این سؤال پیش آید که منظور از این همه محدودیت‌ها و قید و بندهای قانونی چیست؟ در این آیه و دو آیه بعد پاسخ به این سؤالات می‌دهد، و می‌گوید: «خداوند می‌خواهد (با این دستورات راه‌های خوشبختی و سعادت را) برای شما آشکار سازد».
وانگهی شما در این برنامه تنها نیستید «و (خداوند می‌خواهد شما را) به سنت‌های (صحیح) پیشینیان رهبری کند».
علاوه بر این «توبه شما را بپذیرد» و نعمتهای خود را که بر اثر انحرافات شما قطع شده بار دیگر به شما باز گرداند و این در صورتی است که شما از آن راه‌های انحرافی که در زمان جاهلیت و قبل از اسلام داشتید، باز گردید.
در پایان آیه می‌فرماید: «خداوند دانا و حکیم است». از اسرار احکام خود آگاه، و روی حکمت خود، آن‌ها را برای شما تشریع کرده است.

«برگزیده‌ی تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی»

انتهای پیام/