به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ در مرکز شهر گیلانغرب در استان کرمانشاه، تپه‌ای به ارتفاع ۲۱ متر قرار دارد که لایه‌های تاریخی آن، دوره‌های مختلف از ماد تا قاجار را در خود جای داده است؛ باستان‌شناسان قدمت احتمالی این محوطه را ۸ تا ۹ هزار سال تخمین زده‌اند.

آمریکا در سال ۲۰۲۶ دویست‌ و پنجاهمین سالگرد استقلال خود را جشن می‌گیرد؛ کشوری که استقلالش را چهارم ژوئیه ۱۷۷۶ میلادی اعلام کرد؛ برآوردهای باستان‌شناسی نشان می‌دهد مردمان گیلانغرب بیش از ۷ هزار سال پیش از این تاریخ، در محدوده تپه قلا زندگی می‌کردند.

تپه قلا حاصل انباشت خاک، خاکستر، سفال و بقایای بناها در طول قرن‌هاست؛ محوطه‌ای تاریخی که لایه‌های مختلف آن، روایتگر دوره‌های گوناگون سکونت و تحولات تاریخی منطقه است و بخشی از گذشته کهن گیلان‌غرب را در خود حفظ کرده است.

در جریان لایه‌نگاری انجام‌شده در پاییز سال ۱۳۹۸، بخشی از پیشینه تاریخی تپه قلا آشکار شد؛ هوشنگ رستمی، سرپرستی گروه پژوهشی باستان‌کاوی تیسافرن را در این بررسی برعهده داشت و کاوش‌ها به شناسایی آثار متعلق به دوره‌های تاریخی مختلف منجر شد.

بررسی‌های باستان‌شناسی در لایه‌های زیرین تپه به شناسایی سفال‌های دوره ماد انجامید؛ در لایه‌های بالاتر نیز بخشی از دیوار یک ارگ اشکانی و یک انبار غله متعلق به دوره ساسانی شناسایی شد که بر اهمیت تاریخی این محوطه تأکید دارد.

تپه قلا در سال ۱۳۴۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید؛ بر اساس اعلام میراث فرهنگی شهرستان گیلان‌غرب، عرصه کلی این محوطه حدود ۲۰ هکتار است که تنها نزدیک به دو هکتار از آن، شامل هسته اصلی تپه، آزاد باقی مانده است.

در طول سال‌ها، حدود ۳۰۰ واحد مسکونی و تجاری بخش عمده‌ای از عرصه تپه قلا را پوشانده‌اند؛ موضوعی که ضرورت توجه به حفاظت از محدوده باقی‌مانده این اثر تاریخی و صیانت از ارزش‌های باستان‌شناختی آن را برجسته می‌کند.

عمر کشورها معمولاً با دهه‌ها و سده‌ها سنجیده می‌شود، اما تپه قلا روایتگر تاریخی چند هزارساله است. حفاظت از عرصه باقی‌مانده این محوطه، اقدامی برای پاسداری از هویت تاریخی ایران و انتقال میراث کهن گیلان‌غرب به نسل‌های آینده به شمار می‌رود.