مرصادنیوز: چه گروه‌هایی وارد میدان شدند و نوع حضور آن‌ها چگونه بود؟

کاکایی: از همان ابتدا، حضور مردمی به‌صورت فراگیر و بدون طبقه‌بندی خاص شکل گرفت. زنان، مردان، نوجوانان، کودکان، کسبه و اقشار مختلف جامعه در کنار یکدیگر در این میدان حضور یافتند.

ویژگی اصلی این حضور، خودجوش بودن و مشارکت عمومی همه گروه‌های اجتماعی بود که بدون تفکیک و با همراهی کامل در شکل‌گیری این حرکت نقش‌آفرینی کردند.
 

مرصادنیوز: آغاز این میدان در سرپل‌ذهاب به چه شکل و با چه ویژگی‌هایی شکل گرفت؟

کاکایی: شروع این میدان کاملاً خودجوش و برخاسته از احساسات عمومی مردم بود. محبت و ارادت عمیق به شهدا و امام شهید، زمینه‌ساز شکل‌گیری اولیه این حرکت در میان اقشار مختلف جامعه شد و بدون نیاز به سازماندهی رسمی، جریان اولیه را ایجاد کرد.

این خودجوشی به‌تدریج به یک حرکت اجتماعی فراگیر تبدیل شد و با گسترش حضور مردمی، از سطح کارناوال‌های اولیه در شهر فراتر رفت و به تجمعات منسجم در نقاط مختلف از جمله اماکن مذهبی رسید؛ روندی که به شکل‌گیری یک جریان پایدار و گسترده انجامید.

مرصادنیوز: نقش حرم مطهر احمد بن اسحاق(ره) در شکل‌گیری این تجمعات چه بود؟

کاکایی: حرم مطهر احمد بن اسحاق(ره) به‌عنوان یک کانون معنوی و اجتماعی اثرگذار در ذهن مردم جایگاه ویژه‌ای داشت و به‌صورت طبیعی به نقطه تمرکز تجمعات تبدیل شد.

این مکان از همان ابتدا به‌عنوان محل اصلی حضور و اعلام همراهی مردم انتخاب شد و به‌تدریج با تداوم حضورهای مردمی، نقش محوری در تثبیت و استمرار این حرکت اجتماعی پیدا کرد.

مرصادنیوز: چه عواملی باعث تبدیل حضور اولیه به تجمع مستمر شد؟

کاکایی: چند عامل اساسی در شکل‌گیری و تداوم این جریان نقش‌آفرین بود؛ از جمله جنایات پی‌درپی دشمنان به‌ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، و همچنین شهادت فرماندهان و شخصیت‌های اثرگذار که فضای عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار داد.

در کنار این عوامل، احساسات عمیق انقلابی و دینی مردم و نیز نقش رسانه‌ها در روایت و اطلاع‌رسانی، زمینه‌ساز تبدیل یک حرکت اولیه به یک جریان مستمر اجتماعی شد که به‌تدریج گستره و عمق بیشتری پیدا کرد.

مرصادنیوز: چه عاملی باعث تثبیت میدان و تداوم آن شد؟

کاکایی: مهم‌ترین عامل در تثبیت این میدان، شکل‌گیری احساس انزجار عمومی نسبت به دشمن و تقویت همبستگی اجتماعی در میان مردم بود.

شعارهای مردمی در محکومیت آمریکا، رژیم صهیونیستی و جریان‌های وابسته، نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت هویت و استمرار این حرکت اجتماعی داشت.

مرصادنیوز: نقش زمان‌بندی شبانه در شکل‌گیری و تقویت تجمعات چه بود؟

کاکایی: برگزاری تجمعات در ساعات شب، یک انتخاب مؤثر و کاملاً کارکردی در افزایش مشارکت اجتماعی محسوب می‌شد. این زمان‌بندی امکان حضور گسترده‌تر خانواده‌ها را فراهم کرد و به شکل‌گیری فضای جمعی منسجم‌تر انجامید.

همچنین این تجربه به‌عنوان یک الگوی قابل بهره‌برداری در مدیریت تجمعات مردمی، قابلیت استفاده در برنامه‌ریزی‌های آینده را دارد.
 

مرصادنیوز: نقش خانواده‌ها و نسل جوان در این میدان چگونه بود؟

کاکایی خانواده‌ها نقش محوری در شکل‌گیری و پایداری این میدان ایفا کردند و حضور هم‌زمان اعضای خانواده‌ها، به فضای تجمعات هویت اجتماعی و انسجام ویژه‌ای بخشید.

در کنار آن، نوجوانان و جوانان با حضور فعال در عرصه‌هایی همچون پرچم‌گردانی، اجرای برنامه‌های میدانی و مشارکت در فعالیت‌های اجرایی، نقش مؤثری در پویایی و استمرار این حرکت داشتند.

مرصادنیوز: نقش موکب‌ها در استمرار و پشتیبانی از این میدان چه بود؟

کاکایی: موکب‌ها یکی از ستون‌های اصلی این میدان محسوب می‌شدند و نقش اساسی در پشتیبانی از استمرار تجمعات ایفا کردند.

با توجه به طولانی بودن زمان حضور مردم، تأمین تغذیه، خدمات رفاهی و پشتیبانی عمومی بر عهده موکب‌داران قرار داشت و بدون این حمایت‌ها، ادامه‌دار بودن این حضور میدانی امکان‌پذیر نبود.

مرصادنیوز: نقش رسانه‌ها و کانال‌های اطلاع‌رسانی در این میدان چه بود؟

کاکایی: رسانه‌ها علاوه بر کارکرد اطلاع‌رسانی، در مدیریت و هدایت جنگ روایت‌ها نقش مؤثری ایفا کردند و در شکل‌دهی به برداشت عمومی از تحولات میدان اثرگذار بودند.

هم‌زمان یک کانال بومی نیز برای هماهنگی و اطلاع‌رسانی ایجاد شد که با مشارکت مجموعه‌ای از نهادها از جمله سپاه، امام جمعه و معتمدین اداره می‌شد و نقش مهمی در انسجام ارتباطی میدان داشت.

مرصادنیوز: مدیریت میدان در عمل چگونه انجام می‌شد و بر چه سازوکاری استوار بود؟

کاکایی: مدیریت میدان بر پایه هماهنگی میان امام جمعه، فرماندار، سپاه و معتمدین محلی شکل گرفته بود.

فرآیند تصمیم‌گیری به‌صورت جمعی و مبتنی بر مشورت انجام می‌شد و هیچ‌گونه تصمیم‌گیری فردی یا یک‌جانبه در مدیریت این فضا وجود نداشت.

مرصادنیوز: آیا در مدیریت میدان ساختار رسمی مشخصی وجود داشت؟

کاکایی: مدیریت میدان نه کاملاً در قالب ساختار رسمی اداری تعریف می‌شد و نه به‌صورت کاملاً غیررسمی اداره می‌شد، بلکه ماهیتی بینابینی و ترکیبی از ساختار مردمی و نهادی داشت.

این الگو بر اساس مشارکت نهادهای محلی و همراهی بدنه مردمی شکل گرفته بود و تصمیم‌گیری‌ها در همین چارچوب تعاملی و مشترک انجام می‌شد.

مرصادنیوز: چه بخش‌هایی از تجمعات خودجوش بود؟

کاکایی: اصل حضور و شکل‌گیری اولیه کاملاً خودجوش و برخاسته از احساسات جمعی بود، اما برای حفظ انسجام، نظم و هدایت جریان، بخش‌هایی نیازمند هماهنگی، برنامه‌ریزی میدانی و مدیریت لحظه‌ای بود.

مرصادنیوز: چه عواملی می‌توانست میدان را تضعیف کند؟

کاکایی: تفرقه و اختلافات جناحی، تبدیل میدان مردمی به ساختار اداری و حذف نقش مردم از تصمیم‌سازی از مهم‌ترین عواملی بودند که می‌توانستند انسجام و پویایی میدان را تضعیف کنند.

مرصادنیوز: مهم‌ترین درس این میدان چیست؟

کاکایی: مهم‌ترین درس این تجربه این است که اگر مردم هدایت شوند و احساس مالکیت داشته باشند، می‌توانند بزرگ‌ترین قدرت اجتماعی را شکل دهند.

مرصادنیوز: این تجربه چه قابلیت ملی دارد؟

کاکایی: این تجربه می‌تواند به‌عنوان یک الگوی ملی در مدیریت مشارکت اجتماعی در بحران‌ها و رخدادهای فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد. میدان جنگ رمضان در سرپل‌ذهاب، نمونه‌ای از هم‌افزایی مردم، نهادهای رسمی، رسانه‌ها و ساختارهای مردمی بود که نشان داد انسجام اجتماعی، مهم‌ترین سرمایه در مدیریت بحران‌های اجتماعی و فرهنگی است.

به قلم سیروس صدیقی؛ فعال رسانه‌ 

انتهای خبر/