حمیدرضا ترقی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به فضای سیاسی و امنیتی سال ۱۳۷۳، اظهار داشت: در آن مقطع جریان‌های نفاق به‌ویژه منافقین در کشور فعال بودند و در کنار آن‌ها جریان‌های تکفیری در منطقه نیز حضور داشتند که با هدف ایجاد ناامنی و ضربه به فضای اجتماعی و مذهبی جامعه فعالیت می‌کردند.

وی افزود: هدف اصلی این جریان‌ها، جلوگیری از فعالیت‌های گسترده هیأت‌های مذهبی و کاهش گرایش مردم به حضرت علی‌ ابن‌ موسی‌الرضا(ع) بود و در واقع تلاش می‌کردند فضای معنوی حاکم بر حرم مطهر رضوی را ناامن و امنیتی جلوه دهند؛ به‌گونه‌ای که در عاشورای سال ۱۳۷۳، جمعی از زائران حرم رضوی به شهادت رسیدند.

این کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: این حادثه موجب شد پس از آن، تمامی اماکن مذهبی و حرم‌های ائمه اطهار (ع) در کشور ملزم به ایجاد ساختارهای رسمی حفاظت و حراست شوند و موضوع تأمین امنیت این اماکن به یک برنامه دائمی، سازمان‌یافته و ساختاری تبدیل شود.

شکل‌گیری ساختارهای حفاظتی جدید

ترقی خاطرنشان کرد: این تغییر ساختاری اگرچه در راستای تأمین امنیت زائران ضروری بود، اما در عین حال هزینه‌های سنگین مالی و اجرایی بر عهده آستان‌های مقدس و مجموعه‌های مذهبی گذاشت و شرایط جدیدی را در مدیریت این اماکن ایجاد کرد.

وی با اشاره به پیامدهای اجتماعی و مذهبی این وضعیت، افزود: برگزاری مراسم‌های گسترده مذهبی، به‌ویژه در ایام عاشورا، پس از این حادثه با حساسیت‌های امنیتی بیشتری همراه شد و نیازمند تدابیر دقیق‌تر برای مدیریت تجمعات مردمی بود.

این فعال سیاسی ادامه داد: از این رو، در ایام تاسوعا و عاشورا که با حضور گسترده زائران و عزاداران در اماکن مذهبی همراه است، آستان قدس رضوی و حرم امام هشتم(ع) به‌عنوان محور اصلی برگزاری مراسم‌های مذهبی کشور نقش محوری دارند؛ به‌گونه‌ای که هر سال صدها هیأت از شهرهای مختلف در این اماکن حضور یافته و مراسم خود را با شور و گستردگی خاصی برگزار می‌کنند؛ با این حال، وقوع این حادثه موجب ایجاد محدودیت‌ها و حساسیت‌های امنیتی شد و  بر فضای معنوی و جریان طبیعی این آئین‌های مذهبی اثر گذاشت.