به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ تاریخ اسلام، گاه شاهد ولادت انسان‌هایی است که تولدشان نه‌فقط افزوده‌ای بر شمار انسان‌ها، بلکه آغاز فصلی نو در معنا، صبر و ایمان است. ولادت امام سجاد (ع) از جمله این رخدادهای مهم است؛ پنجم شعبان، سالروز میلاد فرخنده حضرت امام زین‌العابدین (ع)، یادآور طلوع خورشیدی است که در تاریک‌ترین شرایط تاریخ اسلام، پرتو روشنگری و معرفت را بر جان‌های بیدار افکند. وجود مقدس این امام همام، اگرچه در دورانی پر از فشار و محدودیت شکل گرفت، اما تأثیرگذاری عمیق آن در تثبیت اصول دین و مقابله با انحرافات، ماندگارترین درس‌ها را برای نسل‌های پس از خود به ارمغان آورد.

مادر بزرگوار امام سجاد (ع)، بنا بر قول مشهور، شهربانو، دختر یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی بود؛ بانویی نجیب که از دل تحولات بزرگ تاریخی، به دامان اهل‌ بیت پیامبر (ص) راه یافت. اسارت او در جریان جنگ میان ایران و عرب، آغاز مسیری بود که به ازدواج با حضرت امام حسین (ع) انجامید؛ مسیری که با ایمان، رؤیای صادقه و انتخابی آگاهانه به اسلام ختم شد.

القاب فراوان امام سجاد (ع) در منابع تاریخی، بازتاب‌دهنده عظمت معنوی ایشان است. القابی چون: زین‌العابدین، سیدالعابدین، سجاد، وارث علم‌النبیین، امام‌المؤمنین و… هر یک جلوه‌ای از کمالات آن حضرت را بازگو می‌کند.

امام زین‌العابدین (ع) تجسم کامل صبر بود؛ صبر در مصیبت، صبر در طاعت و صبر در برابر ظلم. نهضت عاشورا، میدان بروز این صبر عظیم بود. آن حضرت، با تحمل مصائب بی‌شمار، نشان دادند که صبر، راه رسیدن به امامت و هدایت است.

یکی از ویژگی‌های برجسته امام سجاد (ع)، پاسداری از عزت نفس بود. ایشان هرگز حاضر نشدند کوچک‌ترین نشانه‌ای از ذلت را بپذیرند و می‌فرمودند: «برای هیچ بهره‌ای از ذلت، شتران سرخ‌مو را نمی‌خواهم».

خطبه‌های تاریخی امام سجاد (ع) در کوفه و شام را می‌توان یکی از برجسته‌ترین نقاط عطف در تاریخ روشنگری اسلامی دانست. در شرایطی که حکومت اموی سال‌ها با بهره‌گیری از ابزار propaganda و تزویر، تلاش کرده بود چهره اهل‌ بیت (ع) را مخدوش کند و خود را تنها وارثان مشروع حکومت معرفی کنند، ناگهان فردی از خاندان پیامبر (ص) در جایگاهی اجباری اما راهبردی قرار گرفت. ایشان در برابر مردمی ایستاد که هم شاهد شکست ظاهری اهل‌ بیت در صحنه نبرد بودند و هم سال‌ها زیر بار تبلیغات سیاسی گسترده معاویه و یزید زندگی کرده و دچار خطای شناختی شده بودند.

این خطبه‌های آتشین چند اثر مهم و تحول‌آفرین به‌جا گذاشت؛ نخست و مهم‌ترین آن، بازگرداندن هویت اصیل اهل‌ بیت (ع) به افکار عمومی بود. امام (ع) با استدلال‌های منطقی و بیان حقایق، پرده از دروغ‌های دشمن برداشت و نشان داد که حق با کیست. در حقیقت، امام زین‌العابدین (ع) را باید معمار حافظه عاشورا دانست؛ کسی که با هوشمندی و بصیرت، نگذاشت پیام ناب کربلا در میان گرد و غبار سیاست‌ها احساسات خام و زودگذر گم شود و این واقعه عظیم را برای همیشه در تاریخ ماندگار ساخت.

در کنار این مبارزه فرهنگی و سیاسی، بعد معنوی و تربیتی امام سجاد (ع) نیز درخشان است. صحیفه سجادیه، امام چهارم شیعیان، کتابی جامع در باب «چگونه اندیشیدن»، «چگونه پرستیدن» و «چگونه زیستن» است. این کتاب شریف اگرچه در قالب ۵۴ دعا تجلی یافته و به ما رسیده است، اما ابعاد و زوایای مختلفی از جمله معرفت‌افزایی و معنویت‌بخشی را در بر می‌گیرد. صحیفه سجادیه در واقع کتاب جامعی است که به تبیین بنیادی‌ترین و ارزشمندترین حقایق الهی و انسانی، ارزش‌های والای اخلاقی، عرفانی، حقوقی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در قالب دعا پرداخته و نقشه راهی کامل برای سعادت بشر ترسیم کرده است.

امروز ما برای مقابله با جنگ ترکیبی و شناختی دشمنان که به دنبال تغییر باورها و تضعیف ایمان‌ها هستند، بیش از پیش به الگوی امام سجاد (ع) نیاز داریم؛ الگویی که در سخت‌ترین شرایط، با استقامت در عقیده و روشنگری، توانست پایه‌های باطل را بلرزاند و حقیقت را پیروز کند.

این نوشته را با حدیثی از امام سجاد (ع) به پایان می‌رسانم: آن‌که امر به معروف و نهی از منکر را ترک می‌کند، همچون کسی است که کتاب خدا را پشت سر انداخته است. [حیاه‌الامام زین‌العابدین، ص۳۴۴]

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نویسنده: فاطمه علی‌قارداشی؛ فعال اجتماعی

انتهای خبر/