یک تولیدکننده فرش دستباف:
فرش ایرانی همچنان مهمان کاخهای جهان است
یک تولیدکننده فرش دستباف با اشاره به تداوم حضور فرش ایرانی در بازارهای جهانی و حتی کاخهای خارج از کشور، گفت: اصالت، کیفیت و هویت هنری این هنر ایرانی با وجود کاهش صادرات و چالشهای اقتصادی همچنان حفظ شده است.
فاطمه شیری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به جایگاه جهانی فرش ایرانی، اظهار داشت: این هنر اصیل با وجود چالشهای اقتصادی و کاهش صادرات، همچنان در نقاط مختلف جهان و حتی کاخهای خارج از کشور حضور دارد و اصالت و هویت هنری خود را حفظ کرده است.
وی با بیان اینکه فرش دستباف ایرانی تنها یک کالای تزئینی و تجاری نیست، افزود: فرش ایرانی بخشی از هویت و هنر ایران محسوب میشود و کیفیت بافت، اصالت نقشه، مرغوبیت مواد اولیه و مهارت بافنده، جایگاه آن را در میان فرشهای دستباف جهان متمایز کرده است.
این تولیدکننده فرش دستباف با اشاره به کاهش سهم ایران از بازارهای جهانی، افزود: فرش دستباف ایران از دهه ۱۳۵۰ تا حدود سالهای ۱۳۷۵ دوره بسیار خوبی در صادرات داشت و بازارهای جهانی استقبال قابل توجهی از فرش ایرانی میکردند، اما در سالهای اخیر محدودیتهای تجاری و تحریمهای خارجی، بهویژه تحریمهای آمریکا، صادرات این محصول را با مشکل مواجه کرده است.
شیری تصریح کرد: کاهش صادرات تنها بازار خارجی را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه بر میزان تولید، فعالیت کارگاهها و انگیزه بافندگان نیز اثر گذاشته است؛ زمانی که بازار صادراتی محدود شود، تقاضا برای تولید کاهش مییابد و در نتیجه برخی کارگاهها کوچک یا تعطیل میشوند.
فشار اقتصادی بر بازار فرش دستباف
وی کاهش قدرت خرید مردم و افزایش قیمت تمامشده فرش را از مشکلات جدی بازار دانست و گفت: بسیاری از خانوادهها توان خرید فرش دستباف با قیمتهای فعلی را ندارند و از سوی دیگر، افزایش قیمت مواد اولیه هزینه تولید را بالا برده است؛ این فاصله میان قیمت محصول و توان خرید، کل چرخه تولید و فروش را تحت فشار قرار داده است.
این فعال حوزه فرش با اشاره به تجربه فعالیت خود در سه بخش بافندگی، کارگاهداری و فروش اظهار کرد: من مشکلات هر سه بخش را از نزدیک لمس کردهام و بسیاری از همکارانم بهدلیل افزایش هزینهها و دشواری تأمین مواد اولیه، فعالیت کارگاههای خود را کاهش داده یا بهطور کامل متوقف کردهاند.
شیری افزایش قیمت مواد اولیه بهویژه نخ ابریشم را از دیگر موانع تولید عنوان کرد و افزود: قیمت ابریشم تحت تأثیر نرخ ارز افزایش پیدا کرده و تهیه آن برای بسیاری از بافندگان دشوار شده است؛ در نتیجه با افزایش هزینه مواد اولیه، قیمت تمامشده فرش بالا میرود و امکان رقابت در بازار نیز کاهش پیدا میکند.
سهم پایین بافنده از ارزش نهایی فرش
وی با اشاره به فاصله میان بافنده و بازار نهایی بیان کرد: یکی از مشکلات مهم این صنعت، سهم بالای واسطههاست و در بسیاری از موارد، بافنده که اصلیترین بخش هنری و فنی تولید را انجام میدهد، سهم متناسبی از ارزش اقتصادی فرش دریافت نمیکند.
این تولیدکننده فرش دستباف ادامه داد: تجربه فعالیت همزمان در بافندگی، کارگاهداری و فروش نشان داده است که سود فروش میتواند بهمراتب بیشتر از درآمد حاصل از بافندگی و حتی کارگاهداری باشد؛ بنابراین باید سهم بافنده از ارزش نهایی فرش افزایش پیدا کند و واسطههای غیرضروری از این زنجیره حذف شوند.
شیری تأکید کرد: کوتاه شدن مسیر میان بافنده و بازار مصرف میتواند وضعیت اقتصادی تولیدکنندگان را بهبود دهد؛ زیرا هرچه سهم بیشتری از ارزش واقعی فرش به بافنده برسد، انگیزه او برای ادامه این هنر نیز افزایش خواهد یافت.
وی درباره تأثیر فرش ماشینی بر بازار فرش دستباف نیز گفت: فرش ماشینی جایگاه خود را در بازار دارد، اما نمیتوان کاهش رونق فرش دستباف را صرفاً به حضور آن نسبت داد؛ چراکه هرکدام مشتری و جایگاه خاص خود را دارند و سلیقه مصرفکنندگان نیز متفاوت است.
کیفیت و اصالت؛ مزیت رقابتی فرش ایرانی
این تولیدکننده فرش دستباف درباره تفاوت فرش ایرانی با تولیدات برخی کشورهای رقیب، عنوان کرد: در کشورهایی مانند چین و هند، بخش قابل توجهی از تولید با هدف تولید انبوه و کاهش قیمت تمامشده انجام میشود، اما در فرش دستباف ایرانی، کیفیت بافت، تراکم گره، مرغوبیت پشم و ابریشم، رنگرزی، ظرافت اجرا و اصالت نقشه اهمیت ویژهای دارد.
شیری تصریح کرد: ارزش فرش ایرانی تنها به ظاهر نقشه محدود نمیشود، بلکه کیفیت الیاف، نوع گره، تراکم بافت، مهارت بافنده، شیوه رنگرزی، هماهنگی رنگها و اصالت نقشه در کنار یکدیگر هویت و ارزش واقعی این محصول را شکل میدهند.
وی افزود: برخی نقوش و الگوهای اصیل ایرانی در تولیدات کشورهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما کپی کردن یک نقشه به معنای تولید فرش اصیل ایرانی نیست؛ زیرا دانش فنی، کیفیت مواد اولیه و مهارت بافنده بخش مهمی از هویت این محصول را تشکیل میدهد.
این فعال حوزه فرش درباره ضرورت توجه به سلیقه روز گفت: استفاده از طرحهای جدید میتواند به جذب سلیقههای مختلف و گسترش بازار کمک کند، اما این نوآوری باید در کنار حفظ اصالت و هویت فرش ایرانی باشد؛ نقوش سنتی همچنان ارزش خود را دارند و میتوان در کنار آنها از طراحیهای جدید نیز بهره گرفت.
شناسنامهدار شدن فرش برای اعتماد بیشتر
شیری شناسنامهدار شدن فرشهای دستباف را اقدامی مؤثر برای افزایش اعتماد خریداران دانست و اظهار کرد: هر فرش دستباف باید دارای شناسنامه باشد تا مشخصات فنی و هویتی آن برای خریدار روشن شود.
وی افزود: در شناسنامه فرش میتوان مشخصاتی مانند جنس و کیفیت تار و پود، نوع الیاف و مواد اولیه، ویژگیهای فنی بافت، تراکم و میزان مرغوبیت را ثبت کرد؛ همچنین درج نام، امضا یا مهر بافنده میتواند به هویتبخشی فرش و افزایش اعتماد خریدار کمک کند.
حمایت از بافنده؛ شرط تداوم هنر ایرانی
این تولیدکننده فرش دستباف خاطرنشان کرد: برای حفظ جایگاه فرش ایرانی باید حمایت از بافنده در اولویت قرار گیرد؛ تأمین مواد اولیه مرغوب با قیمت مناسب، تسهیل صادرات، تقویت بازار فروش، کاهش واسطههای غیرضروری و افزایش سهم بافنده از ارزش نهایی فرش، از مهمترین اقداماتی است که میتواند به استمرار تولید این هنر اصیل کمک کند.
شیری در پایان گفت: بافنده زمانی میتواند به تولید ادامه دهد که هم مواد اولیه مناسب را با قیمت منطقی تهیه کند و هم دستمزدی متناسب با مهارت و زحمتی که برای تولید فرش میکشد دریافت کند؛ حمایت از بافنده در نهایت به معنای حمایت از هنر و میراث فرهنگی ایران و انتقال آن به نسلهای آینده است.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!