انسداد یک‌هزار و ۴۳۸ حلقه چاه غیرمجاز کرمانشاه

هاشم درویشی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: انسداد چاه‌های غیرمجاز در چارچوب برنامه‌های مدیریت منابع آب و با هدف صیانت از منابع زیرزمینی دنبال می‌شود و تاکنون یک‌هزار و ۴۳۸ حلقه چاه غیرمجاز در سطح استان مسدود شده است.

وی با اشاره به آثار انسداد چاه‌های غیرمجاز افزود: بخشی از چاه‌های مسدودشده در محدوده تالاب‌ها و سراب‌های استان قرار داشته‌اند و اقدامات انجام‌شده در کنار سایر برنامه‌های مدیریت منابع آب، در احیای بخشی از منابع آبی استان مؤثر بوده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه تصریح کرد: احیای برخی منابع آبی از جمله تالاب هشیلان، سراب نیلوفر، سراب یاوری و تعدادی از چشمه‌های استان، حاصل مجموعه‌ای از اقدامات بوده که بارش‌ها، انسداد چاه‌های غیرمجاز و اجرای طرح‌های مرتبط با مدیریت منابع آب را شامل می‌شود.

درویشی با بیان اینکه مدیریت منابع آب موضوعی نیست که بتوان آن را تنها با یک اقدام حل کرد، گفت: انسداد چاه‌های غیرمجاز، جلوگیری از اضافه‌برداشت، اصلاح الگوی مصرف و استفاده از ظرفیت‌های جدید، مجموعه اقداماتی هستند که باید در کنار یکدیگر دنبال شوند.

وی درباره نگرانی برخی کشاورزان نسبت به تبعات انسداد چاه‌ها برای معیشت آن‌ها، اذعان کرد: بخش عمده کشاورزان استان قانونمند هستند و همکاری خوبی با مجموعه مدیریت منابع آب دارند و مسئله اصلی، برداشت‌های خارج از چارچوب قانونی و مصرف فراتر از ظرفیت تعیین‌شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با اشاره به وابستگی بخش مهمی از اقتصاد استان به کشاورزی، تأکید کرد: مدیریت منابع آب باید به‌گونه‌ای باشد که هم منابع آبی حفظ شوند و هم فعالیت کشاورزان در چارچوب الگوی مصرف پایدار ادامه پیدا کند.

کاهش وابستگی کشاورزی به منابع زیرزمینی

درویشی درباره برنامه‌های شرکت آب منطقه‌ای برای کاهش وابستگی کشاورزی به آب‌های زیرزمینی، گفت: مدیریت مصرف، کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی، انسداد چاه‌های غیرمجاز، نصب کنتورهای هوشمند، توسعه شبکه‌های انتقال آب و استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی، از جمله محورهای مورد توجه در برنامه‌های مدیریت منابع آب استان هستند.

وی افزود: در سال گذشته، بر اساس گزارش ارائه‌شده در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، از طریق انسداد چاه‌های غیرمجاز و اصلاح پروانه‌های بهره‌برداری، حدود ۶۰ میلیون مترمکعب در مصرف آب‌های زیرزمینی صرفه‌جویی شده است.

برخورد قانونی در کنار اصلاح مصرف

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه در پاسخ به این پرسش که آیا صرفاً برخورد قانونی می‌تواند مشکل آب استان را حل کند، عنوان کرد: مدیریت آب نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها و همچنین مشارکت مردم و بهره‌برداران است. برخورد با تخلفات ضروری است، اما در کنار آن باید اصلاح مصرف و استفاده از روش‌های پایدار نیز دنبال شود.

درویشی ادامه داد: در همین راستا، میز آب نیز با همکاری شرکت آب منطقه‌ای و شرکت توزیع نیروی برق برای ساماندهی مصرف چاه‌های کشاورزی و جلوگیری از اضافه‌برداشت راه‌اندازی شده است.

هدف‌گذاری برای پایان چاه‌های غیرمجاز

وی با تأکید بر تداوم برنامه انسداد چاه‌های غیرمجاز، گفت: این برنامه همچنان با جدیت دنبال می‌شود و دستیابی به هدف تعیین‌شده تا پایان سال ۱۴۰۶، یکی از محورهای مهم مدیریت منابع آب استان به شمار می‌رود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی تنها با برخورد با تخلف محقق نمی‌شود و باید مجموعه‌ای از اقدامات از جمله مدیریت مصرف، جلوگیری از اضافه‌برداشت، اصلاح الگوی مصرف، توسعه زیرساخت‌های آبی، استفاده از فناوری‌های کنترلی و همراهی بهره‌برداران به‌صورت همزمان دنبال شود.

درویشی در پایان گفت: هدف نهایی این اقدامات، حفظ منابع آبی برای سال‌های آینده و ایجاد تعادل میان صیانت از منابع زیرزمینی و تداوم فعالیت‌های اقتصادی و کشاورزی در استان است.

مطالبه کشاورزان برای راهکار پایدار تأمین آب کشاورزی

احمد رضایی یکی از کشاورزان کرمانشاهی در گفتگو با خبرنگار «ما»؛ اظهار داشت: هیچ‌کس نمی‌تواند کمبود آب را انکار کند؛ ما کشاورزان هر روز کاهش سطح آب چاه‌ها و کم‌شدن آب برخی چشمه‌ها را می‌بینیم، اما زندگی و معیشت ما نیز به همین زمین وابسته است.

وی افزود: اگر قرار است برداشت آب محدود شود، باید برای تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی نیز راهکار مشخصی وجود داشته باشد؛ چراکه مسئله صرفاً محدودکردن برداشت یا مسدودکردن چاه‌های غیرمجاز نیست و کشاورز باید بداند پس از اجرای این اقدامات، چه مسیری برای ادامه تولید پیش روی او قرار دارد.

این کشاورز کرمانشاهی با اشاره به ضرورت اصلاح شیوه‌های مصرف آب، گفت: باید مشخص شود آیا قرار است روش‌های آبیاری اصلاح شود، منابع جایگزین برای تأمین آب وجود دارد یا برای تغییر نوع کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر، حمایت مشخصی در نظر گرفته شده است.

حمایت واقعی از کشاورزان برای کاهش مصرف آب

حسن محمدی یکی دیگر از بهره‌برداران بخش کشاورزی در گفتگو با خبرنگار «این رسانه»؛ اظهار داشت: بسیاری از کشاورزان آمادگی دارند الگوی کشت را رعایت کنند، اما تغییر روش‌های کشاورزی هزینه‌بر است و تجهیز زمین به سامانه‌های آبیاری نوین، تغییر محصول و کاهش مصرف آب، نیازمند حمایت واقعی است.

وی افزود: مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که همزمان با اعمال محدودیت‌ها، حمایت‌های لازم برای تغییر شیوه تولید نیز در اختیار کشاورزان قرار گیرد؛ چراکه اجرای الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر، بدون تأمین منابع مالی و فنی، دشوار خواهد بود.

این بهره‌بردار ادامه داد: اگر تمام فشار مدیریت منابع آب فقط بر کشاورزان متمرکز شود، نمی‌توان انتظار نتیجه مطلوب داشت؛ بلکه باید همزمان راهکارهای اقتصادی و فنی ارائه شود تا کشاورز بتواند با مصرف آب کمتر، میزان تولید خود را حفظ یا افزایش دهد.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ آینده منابع آبی کرمانشاه تنها با انسداد چاه‌های غیرمجاز تضمین نمی‌شود؛ بلکه به تغییر رویکرد در کشاورزی و حرکت به سمت الگویی وابسته است که در آن، مصرف آب متناسب با ظرفیت واقعی منابع، هر قطره آب ارزشمند و برداشت از سفره‌های زیرزمینی حساب‌شده باشد.

انسداد چاه‌های غیرمجاز و جلوگیری از برداشت‌های خارج از چارچوب قانونی، ضرورتی انکارناپذیر برای صیانت از منابع آبی استان است، اما این اقدام زمانی به نتیجه پایدار می‌رسد که همزمان با اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری، نصب کنتورهای هوشمند، تکمیل شبکه‌های انتقال آب و حمایت فنی و اقتصادی از کشاورزان همراه شود.

در این مسیر، کشاورزان نباید صرفاً به‌عنوان مخاطب محدودیت‌ها دیده شوند، بلکه باید بخشی از راه‌حل مدیریت بحران آب باشند. بسیاری از بهره‌برداران برای کاهش مصرف و اصلاح روش‌های تولید آمادگی دارند، اما تغییر الگوی کشت یا شیوه آبیاری بدون آموزش، تسهیلات، زیرساخت و تضمین اقتصادی، برای بسیاری از آن‌ها امکان‌پذیر نیست.

از این منظر، موفقیت سیاست‌های مدیریت آب به ایجاد تعادل میان صیانت از منابع زیرزمینی و حفظ معیشت کشاورزان گره خورده است؛ تعادلی که می‌تواند فرصت احیای سراب‌ها، چشمه‌ها، تالاب‌ها و سفره‌های زیرزمینی را فراهم کند و همزمان امکان تداوم تولید کشاورزی با مصرف کمتر آب را به وجود آورد.

در نهایت، مسئله آب کرمانشاه فقط به تعداد چاه‌های مسدودشده خلاصه نمی‌شود؛ آزمون اصلی، ساختن الگویی تازه برای کشاورزی است؛ الگویی که در آن حفاظت از منابع آبی و امنیت معیشتی کشاورزان در برابر یکدیگر قرار نگیرند و هیچ بهره‌برداری برای ادامه تولید و زندگی، ناچار به عبور از مسیر غیرقانونی نباشد.

گزارش به قلم: سمیه رضایی؛ فعال رسانه 

انتهای خبر/