فرصتی که نباید خام بماند؛
از مزیت اقلیم تا گره نقدینگی زیتون کرمانشاه
زیتون کرمانشاه با تکیه بر ظرفیتهای اقلیمی و تجربه تولید، چشمانداز قابلتوجهی برای توسعه دارد، اما ضعف فرآوری، محدودیت نقدینگی و چالش بازار، زنجیره ارزش این محصول را با گرههایی مواجه کرده است.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ زیتون از جمله محصولات باغی است که ظرفیت آن تنها به تولید میوه محدود نمیشود و با توسعه فرآوری، میتواند به حلقهای مؤثر در تکمیل زنجیره ارزش بخش کشاورزی تبدیل شود؛ در این میان، تفاوتهای اقلیمی استان کرمانشاه، تنوع ارقام و تجربه شکلگرفته در برخی مناطق، ضرورت نگاه منطقهمحور به توسعه این محصول را پررنگ کرده است.
توسعه پایدار زیتونکاری نیازمند مجموعهای از عوامل بههمپیوسته از انتخاب رقم و نهال سالم تا مدیریت باغ، تأمین آب، بازاررسانی و فرآوری است؛ زنجیرهای که هر حلقه آن میتواند بر صرفه اقتصادی تولید اثر بگذارد. از همین رو، آینده این محصول در استان بیش از افزایش سطح باغها، به نحوه مدیریت ظرفیتهای موجود و ایجاد پیوند مؤثر میان تولید، فرآوری و بازار وابسته است.
برداشت ۵ هزار تن زیتون از باغات کرمانشاه
سعید کریمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به وضعیت برداشت زیتون در استان کرمانشاه، اظهار داشت: پیشبینی میشود امسال حدود ۵ هزار تن زیتون از یک هزار و ۱۰۰ هکتار باغات استان برداشت شود.
وی افزود: برداشت زیتون کنسروی حدود ۱۰ تا ۱۵ روز است که آغاز شده و برداشت ارقام روغنی نیز حدود ۱۰ روز آینده شروع خواهد شد.
ظرفیت مطلوب کیفیت زیتون کرمانشاه در بازار
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با اشاره به کیفیت محصول تولیدی استان، تصریح کرد: زیتون کرمانشاه از نظر کیفیت کنسروی و میزان روغندهی در وضعیت مطلوبی قرار دارد و محصول فرآوریشده استان از ظرفیت رقابت با زیتون مناطق شمالی کشور برخوردار است.
کریمی با اشاره به ظرفیت فرآوری زیتون در استان، بیان کرد: دو کارخانه قدیمی پرستوی سبلان و باخ در حال حاضر غیرفعال هستند، اما دو کارخانه در شهرک صنعتی دالاهو فعال بوده و حدود ۳۵ واحد کارگاهی نیز در زمینه فرآوری زیتون فعالیت میکنند.
وی گفت: فرآوری زیتون برای باغداران ارزشافزوده مناسبی دارد، اما بخشی از محصول استان در سالهای گذشته توسط خریداران مناطق شمالی بهصورت پیشخرید و تناژی خریداری و از استان خارج شده است.
نقدینگی نیاز اصلی واحدهای فرآوری زیتون
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه یکی از نیازهای واحدهای فرآوری را تأمین نقدینگی دانست و افزود: خریداران مناطق شمالی معمولاً محصول را نقدی خریداری میکنند و همین موضوع قدرت رقابت واحدهای داخل استان را کاهش داده است؛ بنابراین تأمین نقدینگی این واحدها میتواند به ماندگاری محصول و ارزشافزوده آن در استان کمک کند.
کریمی همچنین به خسارت خشکسالی در باغات زیتون اشاره کرد و گفت: حدود سه تا چهار سال قبل، تنش خشکسالی موجب آسیب و از بین رفتن بخشی از باغات زیتون استان شد و برای بازسازی و احیای این باغات به تسهیلات نیاز داریم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با پرداخت تسهیلات از طریق بانک کشاورزی، باغداران میتوانند نسبت به خرید نهال و احیای باغات آسیبدیده اقدام کنند و در صورت تداوم شرایط مناسب بارندگی، زمینه افزایش سطح زیرکشت زیتون در استان نیز فراهم خواهد شد.
فرآوری مسیر توسعه بازار زیتون کرمانشاه
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه درباره ظرفیت صادرات زیتون گفت: صادرات محصول خام توجیه اقتصادی چندانی ندارد و مسیر اصلی برای توسعه بازار زیتون استان، فرآوری و عرضه محصول با ارزشافزوده است.
کریمی تأکید کرد: زیتون کرمانشاه پس از فرآوری، از نظر کیفیت کنسروی و میزان روغندهی ظرفیت رقابت در بازار را دارد و توسعه صنایع فرآوری میتواند زمینه بهرهمندی بیشتر استان از ارزش اقتصادی این محصول را فراهم کند.
ارقام مناسب ضامن پایداری باغهای زیتون
منصور صفری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با تأکید بر ضرورت توسعه ارقام سازگار زیتون با اقلیم منطقه و تأمین نهال سالم، اظهارداشت: حمایت از فرآوری و پرداخت تسهیلات به زیتونکاران میتواند از خامفروشی جلوگیری کرده و ارزشافزوده بیشتری برای کشاورز ایجاد کند.
وی افزود: کشاورز در زمان برداشت برای پرداخت هزینههای کارگری به نقدینگی نیاز دارد و تسهیلات مناسب این امکان را فراهم میکند که محصول را با قیمت پائین به فروش نرساند و آن را در زمان مناسب وارد فرآیند فرآوری کند.
این زیتونکار نمونه با اشاره به وضعیت تولید و فرآوری محصول خود، گفت: حدود ۷ هکتار باغ زیتون دارم و از سال ۱۳۸۵ فرآوری محصول را آغاز کردهام؛ زیتون تولیدی پس از فرآوری به استانهایی مانند تهران و اصفهان و همچنین بازار داخل کرمانشاه عرضه میشود و خوشبختانه خامفروشی نداریم.
صفری ادامه داد: زیتون در دو مسیر اصلی روغنگیری و کنسرو مورد استفاده قرار میگیرد و برخی ارقام نیز دو منظوره هستند؛ بنابراین انتخاب رقم متناسب با نوع مصرف، نقش مهمی در اقتصادی شدن تولید دارد.
وی بازاریابی و فروش را یکی از چالشهای اصلی این بخش دانست و افزود: تولید زیتون دشواری زیادی ندارد، اما بازاریابی و فروش اهمیت بالایی دارد و وجود بازار مناسب میتواند انگیزه کشاورزان برای توسعه این محصول را افزایش دهد.
این کشاورز زیتونکار با اشاره به صرفه اقتصادی زیتونکاری، اذعان کرد: زیتون در مجموع میتواند درآمد مناسبی برای کشاورز ایجاد کند و با وجود تفاوت درآمد آن با محصولاتی مانند گندم، از نظر اقتصادی ظرفیت قابل توجهی دارد.
صفری درباره شرایط کمآبی، گفت: زیتون مقاومت خوبی در برابر خشکی دارد، اما هرچه آب مورد نیاز درخت بهتر تأمین شود، عملکرد و میزان روغندهی افزایش پیدا میکند و کیفیت روغن نیز بالاتر میرود.
شرایط اقلیمی ریجاب و کاهش مگس زیتون
وی با اشاره به شرایط اقلیمی ریجاب، عنوان کرد: گرمای منطقه در ماههای گرم سال یکی از مزیتهای تولید زیتون است و تا حدی مانع رشد مگس زیتون میشود؛ آفتي که در مناطق شمالی میتواند موجب کاهش کیفیت محصول شود و شرایط اقلیمی منطقه ما در کنترل آن مزیت ایجاد کرده است.
این زیتونکار در پایان تأکید کرد: نهال باید از منابع معتبر و مناطق مناسب تهیه شود و مسئولان بر ورود نهالهای آلوده نظارت جدی داشته باشند؛ زیرا انتقال آفت و بیماری به باغها میتواند خسارت سنگینی به کشاورزان وارد کند و پیشگیری از آن بسیار کمهزینهتر از مقابله پس از گسترش است.
ظرفیت مناطق نیمهگرمسیر کرمانشاه برای توسعه زیتون
اکبر میرزایی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهارداشت: مناطق نیمهگرمسیر کرمانشاه، بهویژه ریجاب، مناسبترین ظرفیت را برای توسعه باغهای زیتون دارند و این محصول در چنین مناطقی از رشد و باردهی مطلوبی برخوردار است.
وی افزود: نمیتوان برای تمام استان نسخه واحدی در زمینه توسعه زیتون در نظر گرفت، زیرا زیتون در مناطق بسیار گرم عملکرد مناسبی ندارد و توسعه آن باید متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه انجام شود. ریجاب و زرده از جمله مناطقی هستند که تجربه موفقی در کشت این محصول داشتهاند.
این کارشناس کشاورزی با اشاره به تنوع ارقام زیتون در استان، بیان کرد: ارقام مختلفی در مناطق زیتونخیز کرمانشاه کشت شدهاند و برخی از آنها باردهی مطلوبی داشتهاند؛ ضمن اینکه از نظر اندازه میوه نیز تنوع دارند و انتخاب رقم باید متناسب با شرایط هر منطقه و هدف تولید انجام شود.
مقاومت زیتون در برابر کمآبی و خشکسالی
میرزایی، زیتون را محصولی مقاوم به کمآبی دانست و گفت: بر اساس تجربه کشت در مناطق مختلف، زیتون نسبت به انجیر و گردو مقاومت بیشتری در برابر کمآبی دارد و در برخی مناطق با سه تا چهار نوبت آبیاری نیز توانسته رشد و باردهی خود را حفظ کند.
وی سرمای دیررس بهاره را از عوامل مؤثر بر عملکرد زیتون عنوان کرد و افزود: سرمای بهاره میتواند موجب کاهش عملکرد شود، اما گرمای تابستان در مناطق مورد بررسی تأثیر تعیینکنندهای بر محصول نداشته است.
بازار کنسروی، فرصتی برای توسعه زیتون کرمانشاه
این کارشناس کشاورزی با اشاره به بازار مصرف زیتون، بیان کرد: در مناطق مورد بررسی حدود ۷۰ درصد محصول برای مصرف کنسروی و ۳۰ درصد برای تولید روغن اختصاص پیدا میکرد و بازار مناسب کنسروی میتواند زمینه توسعه این محصول را تقویت کند. در برخی مناطق مانند ریجاب نیز سطح کشت زیتون بهتدریج در حال افزایش است.
میرزایی در پایان کیفیت زیتون تولیدی برخی مناطق کرمانشاه را مطلوب ارزیابی کرد و گفت: در برخی موارد کیفیت محصول حتی از زیتون رودبار بهتر بوده است؛ توسعه این محصول باید بر پایه ظرفیت اقلیمی مناطق انجام شود و تمرکز بر نقاط نیمهگرمسیر و دارای سابقه موفق کشت، مسیر مناسبتری برای گسترش باغهای زیتون در استان است.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ مجموع دیدگاههای مطرحشده نشان میدهد توسعه زیتون در کرمانشاه، بیش از آنکه به افزایش سطح کشت وابسته باشد، به انتخاب درست مناطق و ارقام، تأمین نهال سالم، پشتیبانی از باغداران و تقویت حلقه فرآوری و بازار نیاز دارد؛ حفظ محصول در داخل استان و جلوگیری از خروج آن بهصورت خام، میتواند نقش مهمی در افزایش ارزش اقتصادی این زنجیره داشته باشد.
در این مسیر، توجه به تفاوتهای اقلیمی و ظرفیت واقعی هر منطقه، حمایت از باغهای آسیبدیده و تأمین نقدینگی مورد نیاز تولیدکنندگان و واحدهای فرآوری، زمینه را برای پایداری تولید فراهم میکند؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت هماهنگ میان بخش تولید، فرآوری و بازار، میتواند جایگاه زیتون را در اقتصاد باغی استان تقویت کند.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!