به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ ماه شعبان، ماه مناجات و تضرع عاشقانه است؛ ماهی که دلِ انسان مؤمن را پیش از ورود به ضیافت بزرگ رمضان، آماده گفتگویی عمیق، صمیمی و آگاهانه با خدای مهربان می‌کند. در این ماه، روح انسان بیش از هر زمان دیگری به نجوا، خلوت و بازگشت نیاز دارد؛ بازگشتی از هیاهوی دنیا به آغوش رحمت الهی. شعبان، ماهی است که در آن زبان دل گشوده می‌شود و انسان جرات می‌یابد با همه ضعف‌ها، نیازها و آرزوهایش رو به سوی پروردگار بیاورد.

یکی از بزرگ‌ترین جلوه‌های معنوی این ماه، مناجات شعبانیه است؛ مناجاتی که نه‌تنها زمزمه‌ای عبادی، بلکه مدرسه‌ای عرفانی و تربیتی برای سالکان راه حق به شمار می‌رود. این مناجات، سخن دل انسان‌هایی است که به بالاترین مراتب معرفت رسیده‌اند و با این حال، خود را در نهایت فقر و نیاز در برابر خداوند می‌بینند. در اینجاست که انسان درمی‌یابد راه قرب الهی، از درک عجز و تواضع حقیقی می‌گذرد.

امام خمینی (ره) درباره جایگاه این مناجات می‌فرمایند: «مناجات شعبانیه از مناجات‌هایی است که اگر انسان دنبالش برود و فکر در او بکند، انسان را به یک جایی می‌رساند. آن کسی که این مناجات را گفته و همه ائمه هم به حسب روایت می‌خواندند، این‌ها، آن‌هایی بودند که وارسته از همه چیز بودند. مع‌ذلک آن طور مناجات می‌کردند». این بیان عمیق، توجه ما را به نکته‌ای اساسی جلب می‌کند که اگر اولیای الهی با آن همه مقام قرب، چنین متواضعانه و سوزناک با خدا سخن می‌گویند، ما چقدر بیش‌تر به این زبان عشق و تضرع نیازمندیم.

مناجات شعبانیه، مناجاتی صرفاً برای طلب حاجات مادی نیست؛ بلکه گفتگویی است که در آن، انسان از خدا «خودِ خدا» را می‌خواهد. عباراتی چون طلب قرب، نور معرفت، بریدن از غیر خدا و پیوستن به سرچشمه رحمت، نشان می‌دهد که این مناجات، افق نگاه انسان را از خواسته‌های محدود دنیوی به افق‌های بلند معنوی می‌برد. در این مناجات، انسان از خدا می‌خواهد که او را به حال خود وا نگذارد، پرده‌های غفلت را کنار بزند و دلش را با نور محبت خویش زنده کند.

ماه شعبان، فرصتی برای تمرین این نگاه عمیق است. تمرین اینکه عبادت، تنها انجام تکلیف ظاهری نیست، بلکه پیوند عاشقانه با معبود است. در این ماه، دعا خواندن اگر با توجه و تأمل همراه شود، جان را دگرگون می‌کند. همان‌گونه که تأکید شده است، باید به مضامین عالی مناجات شعبانیه توجه کنیم؛ نه اینکه تنها الفاظ را بر زبان جاری سازیم، بلکه اجازه دهیم معنا در دل ما نفوذ کند و رفتار و نگاه ما را تغییر دهد.

شعبان، ماه آماده‌سازی دل است؛ دلی که قرار است در رمضان، میزبان قرآن و مهمان سفره الهی شود. اگر دل در شعبان نرم نشود، اگر اشک و تضرع در این ماه راهی به قلب نیابد، بهره‌مندی از رمضان نیز سطحی خواهد بود. از این رو، استفاده از لحظه‌های این ماه، نعمتی بزرگ است؛ نعمتی که با انس با مناجات شعبانیه، دوچندان می‌شود.

مقام معظم رهبری فرمودند: ماه شعبان و ماه رمضان فرصت‌های بزرگی است. این دعاهایی که در این ماه‌ها وارد شده است، راه را برای ما باز می‌کند. این دعاها با بلیغ‌ترین زبان، یاد می دهند به ما که از خدای متعال چه بخواهیم و با خدا چه جوری حرف بزنیم. 

در نهایت، ماه شعبان ما را به این حقیقت رهنمون می‌کند که راه خدا، راه عشق است؛ عشقی آگاهانه، متواضعانه و مسئولانه. مناجات شعبانیه، زبان این عشق است؛ زبانی که اگر شنیده و فهمیده شود، انسان را قدم‌به‌قدم به خدای عزیز و مهربان نزدیک‌تر می‌کند. چه نیکوست که در این ماه بزرگ، دل را از مشغله‌های زودگذر رها کنیم و با این مناجات عاشقانه، خود را برای سلوکی تازه مهیا سازیم.

نویسنده: فاطمه علی‌قارداشی؛ فعال اجتماعی